|
ابان، در مورد اين سه نقطه، از آن حضرت پرسيد. امام
عليهالسّلام توضيح داد. سومين مورد را (محلّ نزول قائم
عليه السّلام) معرفى فرمود.(1)
در اين حديث اگرچه به نام مسجد سهله تصريح نشده، ولى از
بررسى مجموع روايات اطمينان حاصل مىشود كه آن نقطه، مسجد
سهله بوده است.
7- محمّد بن حسين بن عبدالله تميمى، مشهور به (ابوسوره) از
بزرگان زيديّه بود. روز عرفهاى، به زيارت امام حسين عليه
السّلام مشرّف شد. شب عيد را نيز در حائر حسينى بيتوته
كرد. در پگاه عيد اضحى، به هنگام خروج از حرم امام حسين
عليه السّلام به پيشگاه مقدّس حضرت بقيّةالله،
أرواحنافداه، شرفياب شد. در محضر آن قبلهى موعود، به سوى
مسجد سهله حركت كرد. معجزهاى از آن حضرت مشاهده كرد.
مستبصر شد و به آيين تشيع اثناعشرى گرويد.
ابوسوره مىگويد: (هنگامى كه به مقابر مسجد سهله(2)
رسيديم، آن امام همام فرمود:
(هُوَ ذا منزلي؛(3)
اين جا خانهى من است.).
در اين احاديث، از مسجد سهله به عنوان اقامتگاه حضرت
بقيّةاللّه، أرواحنا فداه، به هنگام ظهور سخن رفته است در
احاديث فراوان ديگرى، به ابعاد ديگرى از ويژگىهاى مسجد
سهله اشاره شده، كه شمارى از آنها را در اين جا مىآوريم:
8- شيخ طوسى، با سلسله اسناد خود، در ضمن يك حديث طولانى،
از وجود مقدس اميرمؤمنان عليه السّلام روايت مىكند كه به
هنگام شمارش مساجد مباركهى كوفه فرمود:
و مسجد بنى ظفر مسجد مبارك. والله! إنّ
فيه لصخرة خضراء، و ما بعث الله من نبىّ إلّا فيها تمثال
وجهه، و هو مسجد السّهلة؛(4)
مسجد بنى ظفر، كه همان مسجد سهله است، مسجد مباركى است. به
خدا سوگند! در آن، تخته سنگ سبز رنگى است كه خداوند هيچ پيامبرى
را مبعوث نكرده، جز اين كه تمثال صورتاش در آن هست.
9- مرحوم كلينى، در همين رابطه، حديثى با سلسله اسنادش از
امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت، در شمار
مساجد مباركهى كوفه فرمود:
و مسجد بنى ظفر و هو مسجد السّهلة؛(5)
و مسجد بنى ظفر كه همان مسجد سهله است.
10- امام صادق عليه السّلام خطاب به
علاءبن رزين فرمود: (در نزديكى شما، مسجدى هست كه شما آن
را (مسجد سهله) مىناميد و ما آن را (مسجد شرى)(6)
مىناميم، آيا در آن مسجد نماز مىخوانى؟). علاء گفت: (آرى!
جانام به فدايت! من، در آن جا نماز مىخوانم.).
امام صادق عليه السّلام فرمود:
إئته؛ فإنّه لم يأته مكروب إلّا فرّج الله كربته - أوْ
قال: قضى الله حاجته - و فيه زبرجدة فيها صورة كلّ نبىّ و
كلّ وصىّ؛(7)
آرى، آن جا برو؛ زيرا، هرگز اندوهناكى به آن جا نمىرود،
جز اين كه خداوند، اندوهاش را مىزدايد. (و يا فرمود:
حاجتاش را بر مىآورد). و در آن جا زبرجدى هست كه تمثال
همهى پيامبران و همهى اوصياى پيامبران در آن است.
11- اميرمؤمنان عليه السّلام به مالك
بن ضُمره رواسنى - كه از خواص اصحاباش بود -(8)
فرمود: (آيا به مسجدى كه در پشت خانهات هست، مىروى؟ و در
آن نماز مىگزارى؟). مالك گفت: (اى اميرمؤمنان! معمولاً،
در اين مسجد، خانمها نماز مىخوانند).
فرمود:
يا مالك! ذاك مسجد ما أتاه مكروب قطّ،
إلاّ فرّج اللّه عنه و أعطاه حاجته؛(9)
اى مالك! اين، مسجدى است كه هرگز شخص اندوهناكى به آن جا
نمىرود، جز اين كه خداوند همّ و غماش را برطرف مىكند،
حاجتاش را بر مىآورد.
در اين حديث، اگرچه به نام (مسجد سهله)
تصريح نشده، جز اين كه از بررسى احاديث، اطمينان حاصل مىشود
كه در مورد مسجد سهله است و لذا ابن مشهدى، آن را در باب
احاديث مربوط به فضائل مسجد سهله نقل كرده است.(10)
12- امام صادق عليه السّلام در اين باره فرمود:
(إنّه(11))
ما من مكروب يأتى مسجدالسّهلة، فيصلّى فيه ركعتين بين
العشائين و يدعوالله تعالى، إلّا فرّج اللّه كربه؛(12)
هيچ غمزدهاى نيست كه به مسجد سهله برود و در آن دو ركعت
نماز ميان مغرب و عشا بخواند و خداى را بخواند، جز اين كه
خداوند غمهايش را زايل گرداند.
13- از امام زين العابدين عليه السّلام روايت شده كه
فرمود:
مَنْ صلّى فى مسجد السهلة ركعتين، زاد
الله في عمره سنتين؛(13)
هر كس در مسجد سهله دو ركعت نماز بگزارد، خداوند، دو سال
بر عمر او مىافزايد.
14- امام صادق عليه السّلام در اين باره فرمود:
إذا دخلتَ الكوفة، فأتِ مسجدالسهلة،
فصلّ فيه واسأل الله حاجتك لدينك و دنياك...؛(14)
هنگامى كه وارد كوفه شدى، به مسجد سهله برو و در آن جا
نماز بگزار، آن گاه حاجتهاى مادّى و معنوى خود را از
خداوند بطلب كه:
مسجد سهله خانهى ادريس نبى بود.
حضرت ادريس در آن جا لباس مىدوخت و نماز مىخواند.
هر كس در مسجد سهله خدا را بخواند، براى هر حاجتى كه مورد
علاقهاش باشد، خداوند، حاجتاش را بر مىآورد، و در روز
قيامت، او را تا رتبهى حضرت ادريس بالا مىبرد، و او را
از ناملايمات دنيا و نيرنگهاى دشمنان پناه مىدهد.
15- مرحوم كلينى با سلسله اسنادش از امام صادق عليه
السّلام روايت كرده كه فرمود:
بالكوفة مسجد يقال له (مسجد السهلة).
لو أنّ عمّي زيداً أتاه، فصلّى فيه واستجار الله، لأجاره
عشرين سنة. فيه مناخ الرّاكب و بيت إدريس النّبى عليه
السّلام، و ما أتاه مكروب قطّ فصلّى فيه بين العشائين و
دعا الله، إلّا فرّج الله كربته؛(15)
در كوفه، مسجدى است كه (مسجد سهله) ناميده مىشود، اگر
عمويم زيد به آن جا مىرفت و به خدا پناهنده مىشد، خداوند،
بيست سال او را پناه مىداد.
آن جا جايگاه سواره و خانهى ادريس نبى عليه السّلام است.
هيچ غم زدهاى نيست كه به آن جا برود و ميان مغرب و عشا
نمازى بگزارد و خدا را بخواند، جز اين كه خداوند غمهايش
را بر طرف مىسازد.
يار صفحه
(1)
كافى،
ج 4، ص 572؛ حليةالأبرار، ج 5، ص 341؛
وسائلالشيعة، ج 14، ص 401؛ روزگار رهايى، ج 2، ص
654.
(2)
در
مورد مقابر مسجد سهله، در كتاب اجساد جاويدان، ص
42، به تفضيل سخن گفتهايم. در تشرّف سى و هفتم
نيز در اين رابطه سخن خواهيم گفت. از بررسى منابع
تاريخى معلوم مىشود كه پس از اسلام نيز افرادى در
اين مسجد دفن شدهاند، كه از آن جمله است:
الف) يحيى بن عبدالله بن محمّد بن عمر الأطرف بن
اميرالمؤمنين عليه السّلام كه به دست هارون
الرشيد به شهادت رسيد و در مسجد سهله مدفون شد.
(الفائق، ج 3، ص 436).
ب) على بن ابراهيم خياط، صاحب چندين اصل، كه به
سال 207 ه وفات كرد. ابراهيم بن محمد علوى بر پيكرش
نماز خواند. (رجال شيخ طوسى، ص 480؛ قاموسالرجال،
ج 7، ص 259).
ج) احمدبن محمد طايى، كه پنج روز مانده از جمادى
الآخره 281 ه در كوفه درگذشت. (تاريخ طبرى، ج 8، ص
168).
(3)
الخرائج والجرائح، ج 1، ص 471؛ الثاقب في المناقب،
ص 597؛ منتخب الأنوار المضيئة، ص 161؛ الصراط
المستقيم، ج 2، ص 212؛ مدينةالمعاجز، ج 8، ص 151؛
گزيدهى كفايةالمهتدى، ص 230.
(4)
امالى
شيخ طوسى، ج 1، ص 168؛ نيز ر.ك: الغارات، ج 2، ص
484؛ المزارالكبير، ص 118؛ مستدركالوسائل، ج 3، ص
396.
(5)
كافى،
ج 3، ص 489؛ تهذيب الأحكام، ج 3، ص 250؛
المزارالكبير، ص 119؛ وسائل الشيعة، ج 5، ص 249؛
نيز ر.ك: خصال، ج 1، ص 301؛ روضةالواعظين، ج 2، ص
336؛ بحارالأنوار، ج 100، ص 438.
(6)
اين
واژه، در بحارالأنوار و متن چاپى قرب الاسناد (شرى)
ثبت شده است. در نسخهى خطّى آن (نسخهى كتابخانهى
آيةالله مرعشى، به شمارهى 3918) (برى)، در وسائل
و حاشيهى آن نسخهى خطّى (ثرى) ثبت است.
(7)
قرب
الإسناد، ص 159؛ وسائل الشيعة، ج 5، ص 268؛
بحارالأنوار، ج 100، ص 437.
(8)
مستدركات علم الرّجال، ج 6، ص 334.
(9)
المزار الكبير، ص 133؛ نيز ر.ك: كامل الزّيارات، ص
28؛ بحارالأنوار، ج 100، ص 403؛ مستدركالوسائل، ج
3، ص 445.
(11)
لفظ
(إنّه) فقط در مزار شيخ مفيد هست.
(12)
مزار
شيخ مفيد، ص 26؛ تهذيب الأحكام، ج 6، ص 38؛
المزارالكبير، ص 134؛ وسائل الشّيعة، ج 5، ص 266؛
بحارالأنوار، ج 100، ص 440.
(13)
مزار
شيخ مفيد، ص 26؛ المزارالكبير، ص 134؛
مستدركالوسائل، ج 3، ص 417؛ بحارالأنوار، ج 100،
ص 436. (در مزار كبير به جاى (سنتين)، (سنين) چاپ
شده كه غلط چاپى است).
(14)
قصصالأنبياء، قطب راوندى، ص 80؛ قصص الأنبياء،
جزائرى، ص 65؛ بحارالأنوار، ج 100، ص 434؛
مستدركالوسائل، ج 3، ص 413.
(15)
كافى،
ج 3، ص 495؛ مرآت العقول، ج 15، ص 491؛ وسائل
الشّيعة، ج 5، ص 267؛ بحارالأنوار، ج 10، ص 439.
|
