بازكاوى حقوق امام مهدى عليه السلام

سينه پر درد و فغان است چه پنهان از تو سبزه را بوى خزان است چه پنهان از تو

اى دريغا! شاهبازان به چه قانع شده‏اند! دل نرگس نگران است چه پنهان از تو

و اعنا على تادية حقوقه اليه. فابذل نفسى و مالى و ولدى و اهلى و جميع ما خولنى ربى بين يديك.

1 . در ايام الله ميلاد خاتم الاوصياء، حجت‏خدا، نور آل محمد صلى الله عليه و آله(1) ، مهدى فاطمه عليه السلام هستيم . مى‏توان اين روز را به عادت گذراند و به غفلت‏سپرى كرد و از يم به نمى و از دريا به قطره‏اى قانع شد و مى‏توان به بازكاوى حقوق امام مهدى عليه السلام و محاسبه‏ى عهد و پيمان‏هايى كه با آن حضرت داريم، پرداخت و با نقبى به نور و محاسبه‏ها و بازكاوى‏ها، به وسعت‏ها و هدايت‏هاى بيش‏ترى رسيد .

2 . مهدويت، قلب تپنده‏ى حيات شيعه در تمامى قرون و اعصار است .

مهدويت، رمز و راز نجات انسان معاصر از بن بست‏ها و گرداب‏ها است .

مهدويت، نه يك راه، كه تنها راه است .

مهدويت، انرژى متراكمى است كه اگر به درستى از آن بهره گرفته شود، توانايى شگرفى در وحدت همگان و بسط معنويت و احياى دين دارد .

مهدويت و اعتقاد به يك منجى و مصلح، باور مشترك همه‏ى اديان و نداى قلبى همه‏ى مستضعفان در سرتاسر اين كره‏ى خاكى است .

مهدويت، باورى عميق است كه ريشه در ساخت و بافت انسان دارد .

مهدويت، اميد مستضعفان و نويد پايان سبز زمان است .

مهدويت، چشم‏اندازى است زيبا به جهان آينده و آينده‏ى جهان .

مهدويت، سرفصل رويش و تولد نهايى انسان است .

مهدويت، حقيقت‏سترگى است كه جهان با وجود او، بر مدار عشق مى‏چرخد، و خورشيد، به يمن درخشش نورش، زمين و آسمان را نور باران مى‏سازد .

مهدويت، عامل رعب و هراس همه‏ى مستكبرين و دشمنان انسانيت است . مهدويت، برگى زرين در دفتر تاريخ انسان است .

مهدويت، نگاه سبز شيعه و ادامه‏ى كربلا و نگاه سرخ حسين عليه السلام است .

مهدويت، آخرين پناه و خاكريز انسان معاصر در برابر همه‏ى سياهى‏ها و پلشتى‏ها است .

مهدويت، رمز پيروزى و استمرار انقلاب اسلامى ايران است .

مهدويت، اميد و حيات و زيبايى و عشق و شور و نشاط، و در يك كلمه، همه چيز ما است .

يابن الحسن! روحى فداك! متى ترانا و نراك؟(2)

3 . امروزه، دشمنان، سرمايه گذارى فراوانى در راه مبارزه با اين انديشه‏ى حيات بخش - كه اساس تشيع است - كرده‏اند . اين هجوم‏هاى خشن كه پس از پيروزى انقلاب اسلامى و بويژه در دهه‏ى اخير، به ساحت مهدويت‏شده است نشان از اهميت و حياتى بودن اين موضوع براى دشمن دارد .

دشمن، نيك مى‏داند كه حيات شيعه، در گرو دو نگاه سرخ و سبز است: نگاه حسينى و نگاه مهدوى . با يكى، قيام مى‏كند و با ديگرى، آن را حفظ مى‏كند . اين همه هجوم از ايجاد شبهه گرفته تا انواع فيلم‏ها و بازى‏هاى رايانه‏اى، نشانه‏ى هراس آنان از اين حقيقت‏سترگ است .

امروزه، دشمن، حيات خود را در زوال و يا تحريف اين انديشه مى‏داند . انديشه‏اى كه مانند روح، در كالبد معتقدانش رسوخ مى‏كند و آنان را در برابر همه‏ى مستكبران به پا مى‏دارد .

4 . به شهادت روايات متعدد، ايرانيان نقش بزرگى در زمينه سازى ظهور آن حضرت دارند .(3) اين روايات، چنان كه بشارت است، هشدارى به وظيفه‏ى سنگين ايران اسلامى هم هست .

ناگفته نماند كه اين روايات، دشمنان را هم در مورد ما حساس كرده و آنان را به سرمايه گذارى بيش‏ترى براى به انحراف كشيدن نسل جوان اين مرز و بوم و دورى آنان از انديشه‏ى مهدويت، كه در حقيقت، اساس انقلاب ما هم هست، وا مى‏دارد .

5 . مساله‏ى مهدويت، همواره از مظلوم‏ترين‏ها بوده است، چه قبل و چه بعد از انقلاب . قبل از انقلاب، اسير حجتيه‏اى‏ها بود و پس از انقلاب، هر كه مى‏خواست در اين وادى داخل شود، ترس از اتهام انتساب به اين انجمن، براى بازداشتن و انزواى او كافى بود، اما در چند سال اخير، با كوشش برخى مراكز و به ميدان آمدن تنى چند از افراد شناخته شده و همراه و هماهنگ با انقلاب و رهبرى، اين سد شكسته شد و اين مبحث، از انحصار منحرفان و كج‏سليقگان، خارج گشت .

در هر حال، آن چه كه قابل كتمان نيست، اين است كه پس از انقلاب، آن گونه كه شايسته‏ى اين مباحث و موضوعات بود، به آن پرداخته نشد و در نتيجه، بيش از دو دهه، ركود بر اين مباحث‏سايه انداخت . جبران اين ركود و توقف، آن هم در عصر سرعت، خود تلاش مضاعف را از همه‏ى نهادها و مسئولان مى‏طلبد .

6 . هر كسى را سالى است، از كشاورز و تاجر گرفته تا عارفان و سالكان . يكى، سالش را هنگام برداشت محصول قرار مى‏دهد و ديگرى، هنگام تحصيل سود . بر شيعيان مهدى باور و سالكان مهدى زيست، فرض است كه در نيمه‏ى شعبان، در كنار اعمال فراوان شب و روز آن، به محاسبه‏ى تكاليف و عهدهاى خود با امام‏شان بپردازند و بر حقوق آن حضرت و آن چه نسبت‏به آن بزرگوار كرده‏اند و نكرده‏اند، مرورى داشته باشند . بر كرده‏ها، سپاسگزار و شاكر باشند و بر نكرده‏ها، استغفار و تصميم بر جبران .

7 . ما، هر يك، عهدهايى داريم با خداى‏مان، پيامبرمان و امام‏مان .

با خداى‏مان عهد كرديم كه شرك نورزيم

(الم اعهد اليكم يا بنى آدم ان لاتعبدوا الشيطان‏)(4)

(و اطاعت او و اوليايش را گردن گذاريم .)(5)

با پيامبرمان عهد بستيم، پاسدار وحى و حامى وصى او باشيم .

با امام‏مان ميثاق بستيم كه او را بشناسيم و در برابرش تسليم باشيم (6) و جان و مال و خويشان و همه‏ى آن چه كه خداوند به ما ارزانى داشته، فدايش كنيم و به پايش بريزيم:

(و هو عهدى اليك و ميثاقى لديك . . . فابذل نفسى و مالى و ولدى و اهلى و جميع ما خولنى ربى بين يديك و التصرف بين امرك و نهيك‏)(7)

با او عهد كرديم كه مدافع حريمش باشيم و در برطرف كردن حوايج و خواسته‏هاى او - كه در حقيقت، خواسته‏هاى ما و به نفع خود ما است - كوشا باشيم:

(اللهم! اجعلنى من انصاره و اعوانه والذابين عنه والمسارعين اليه فى قضاء حوائجه والممتثلين لاوامره والمحامين عنه والسابقين الى ارادته والمستشهدين بين يديه‏).(8)

و زمينه ساز حكومتش باشيم:

(يوطئون للمهدي سلطانه‏)(9)

و به دوستانش محبت‏بورزيم و با دشمنانش بستيزيم:

(سلم لمن سالمكم و حرب لمن حاربكم‏).

اين حقوق، چه فردى و چه اجتماعى، حقوق سنگينى است تا آن جا كه براى اداى آن‏ها، بايد از ذات احديت استعانت جست:

(و اعنا على تادية حقوقه اليه).(10)

از حقوق فردى، در فرصتى ديگر بايد گفت و گو كرد .(در كتاب مكيال المكارم تا حدود هشتاد وظيفه، شمارش شده است .) مناسب است در اين فرصت، به بررسى وظايف جامعه‏ى ايران اسلامى به عنوان زمينه سازان قيام و انقلاب آن حضرت و نهادهاى حكومتى و غيرحكومتى آن بپردازيم، از صدا و سيما گرفته تا آموزش و پرورش، دانشگاه، حوزه، وزارت ارشاد، سازمان تبليغات، مراكز توليد سينمايى، پژوهش‏گاه‏ها و مراكز و مديرانى كه نيروى انسانى كلانى تحت پوشش دارند .

بهتر، اين است كه در اين ايام، هر يك از اين نهادهاى تاثير گذار حكومت دينى، به بازكاوى كارنامه‏ى يك ساله‏ى خود بپردازند و نتيجه را به عنوان يك وظيفه‏ى خطير به اطلاع مردم برسانند .

در ادامه، مرورى خلاصه به وظايف برخى از اين نهادها، به عنوان نمونه، خواهيم داشت و بررسى همه آنها را به فرصتى ديگر وامى‏گذاريم .

حوزه

بدون ترديد، سهم اساسى در احيا و گسترش فرهنگ مهدويت، از آن حوزه است . حوزه، نهادى ريشه دار و اصيل است كه در دوره‏ى رسول اكرم صلى الله عليه و آله با آيه‏ى (نفر) شكل گرفت و در تمامى قرون و اعصار، پاسدار اسلام از دستبردها و حوادث بود .

كوتاهى و عدم حضور فعال حوزه و حوزويان در اين امر خطير، زمينه ساز بروز خرافات و سطحى نگرى از يك طرف و در دست گرفتن اين مقوله‏ى سترگ از سوى افرادى ناشايست‏شده است .

ظهور و بروز امثال حجتيه‏اى‏ها و ملاقاتى‏ها (مروجين افراطى ملاقات با امام زمان عليه السلام) ريشه در غيبت‏حوزه در اين عرصه دارد . جا دارد حوزه به عنوان متولى اين امر، قدم‏هاى جدى‏ترى در اين راه بردارد و با ايجاد يك مركز تخصصى و يا مشاركت و نظارت بر مراكزى كه با اين نام فعاليت مى‏كنند، به آموزش‏ها و پژوهش‏هاى اساسى در اين عرصه - كه جدا جاى آنها خالى است - و سپس ارائه و تبليغ آن در سطح داخلى و خارجى بپردازد .

در آموزش‏هاى حوزوى، درس‏هايى مانند: مبانى اعتقادى مهدويت، تاريخ عصر غيبت، حديث‏شناسى و منبع‏شناسى مهدويت، دعاشناسى، شناخت فرقه‏ها و گروه‏هاى انحرافى، بايد از جايگاه شايسته‏اى برخوردار باشد . از ياد نبريم كه غفلت ما زمينه ساز ظهور و بروز ديگران است .

شمع فروزنده چو پنهان شود شب پره بازيگر ميدان شود

آموزش و پرورش و دانشگاه

مقوله‏ى مهدويت، در هيچ يك از اين دو نهاد آموزشى، جايگاه شايسته‏اى ندارد . در درس‏هاى عمومى دانشگاهى كه بيش از چند صفحه‏ى محدود، ديگر هيچ نشانى نيست و در آموزش و پرورش هم آن قدر كم رنگ و ضعيف است كه در يك بررسى و پژوهش در متون درسى، عرق شرم بر جبين‏مان نشست و از آن امام و ولى نعمت‏تان، بسى خجالت كشيديم .

صدا و سيما

اين رسانه، به خاطر گستردگى و نفوذى كه دارد، مى‏تواند بيش‏ترين نقش را در تبيين و ترويج اعتقاد صحيح به مهدويت و امام عصر عليه السلام داشته باشد . از اين رو، شايسته است كمى بيشتر به آن بپردازيم .

كارنامه‏ى صدا و سيما، گرچه نسبت‏به سال‏هاى گذشته، كمى بهتر است، اما نسبت‏به آن چه كه از او انتظار مى‏رفت و مى‏رود هنوز فاصله‏ى بسيار زيادى دارد .

مشكل اين رسانه، اين‏جا است كه فرهنگ مهدويت را به برگزارى يك يا دو برنامه‏ى دعا و سخنرانى در صبح‏هاى جمعه خلاصه كرده است . مشكل‏تر آن كه اقبال عمومى به چنين برنامه‏هاى ضعيفى را به حساب جذابيت‏برنامه‏ى خود مى‏گذارد، غافل از آن كه سبب اين اقبال را بايد در عطش مردم و خالى بودن اين عرصه در جامعه و در سيما، طى بيش از بيست‏سال دانست . به نظر مى‏رسد، سيما، در اين راه بايد سرمايه گذارى جدى كند و خيلى بيش از اين‏ها هزينه .

جاى بسى شگفتى است كه در غرب، ده‏ها فيلم در رابطه با مهدويت و قيام موعود آخرالزمان، با هدف ارائه‏ى چهره‏ى مناسب از اين قيام، ساخته مى‏شود و پيشگويى‏هاى تحريف شده نوستر آداموس در هاليوود ساخته مى‏شود و به مدت سه ماه، از تمام شبكه‏هاى تلويزيون آمريكا پخش مى‏گردد(11) فيلمى كه در آن، از امام زمان عليه السلام به عنوان پادشاه بزرگ وحشت King of Terror ياد مى‏شود .

گفتنى است كه در مورد مجموعه‏ى پيشگويى‏هاى نوسترا داموس با مراجعه‏ى ابتدايى به اينترنت، چنين به دست آمد كه حدود پانصد اثر، اعم از فيلم و نمايشنامه و آهنگ و داستان، در اين زمينه ارائه شده است كه قريب سى تاى از آنها را فيلم‏هاى سينمايى و ويديويى تشكيل مى‏دهد، اما در سينما و سيماى ما دريغ از يك فيلم! به راستى، چگونه است كه آنان، در راه باطل خود، اين گونه مصرند و ما، در راه حق خود، اين اندازه كاهل؟ چگونه است كه آنان با دستمايه قرار دادن و تحريف يك پيشگويى، اين اندازه آثار خلق مى‏كنند و ما با حدود ده هزار روايت درباره‏ى مهدويت و آخرالزمان، هيچ دستاوردى نداريم، آن هم در برابر يك نسل تشنه و عاشق، نسلى كه با اجتماع شكوهمند ميليونى خود در نيمه‏ى شعبان هر سال در مسجد مقدس جمكران و بيابان‏هاى اطراف و حضور چند صدهزار نفرى خود در شب‏هاى چهارشنبه‏ى هر هفته عشق و اخلاص و عطش خود به امام مهدى عليه السلام را به نمايش مى‏گذارد؟

به راستى چه مى ‏كنيم و به كجا مى ‏رويم؟ يابن الحسن! اليك اشكو .

پيشنهاد مى‏شود ستادى دائمى و فعال، متشكل از مديران شبكه‏ها و برخى شخصيت‏هاى فرهنگى و كارشناسان مهدويت، زير نظر مستقيم رياست اين سازمان و با حضور فعال ايشان و يا نماينده‏ى تام الاختيارشان تشكيل شود و براى اين امر مهم، در بالاترين رده‏ى اين سازمان، برنامه ريزى كنند و بيش‏ترين هزينه و بهترين برنامه‏ها و ساعات خود را در طول هفته و ماه و سال، در ايام و ساعات متعلق به حضرت، به اين امر مهم، امام همام و ولى نعمت‏مان، اختصاص دهند .

در اين باره، در بدو امر پيشنهادهاى زير قابل بررسى است:

- توليد فيلم‏هاى سينمايى و داستانى و نمايشنامه از زندگانى و عصر نواب اربعه و برخى از وكلاى ايشان گرفته تا ترسيمى روشن از عصر ظهور با همه‏ى ويژگى‏هاى تربيتى، اخلاقى، اجتماعى، سياسى و اقتصادى آن، تا داستان‏هايى تاثيرگذار و آگاهى بخش از مضامين مناسب با مهدويت، مانند انتظار يا توجهات و عنايات امام عليه السلام به برخى درماندگان و متوسلان به ايشان .

- فرا خوان سينماى جوان به توليد فيلم‏هايى در موضوع مهدويت .

- برنامه‏هاى تركيبى با طرحى نو و جذاب با استفاده از كارشناسان مجرب .

- ويژه برنامه‏هايى در دهه‏ى مهدويت (از سوم شعبان روز ميلاد امام حسين عليه السلام تا نيمه‏ى شعبان روز تولد امام مهدى عليه السلام و ايام ماه مبارك رمضان .

- ساخت و سفارش آهنگ، سرود و تواشيح ويژه‏ى حضرت با مضامينى مناسب .

- انجام دادن مصاحبه‏هايى با متفكران و دانشمندان مسلمان و غير مسلمان در خارج از كشور كه درباره‏ى انديشه‏ى مهدويت در شيعه و اسلام، حرفى شنيدنى دارند .

- تهيه‏ى گزارش‏هايى از كشورهاى مسلمان و مسيحى و نوع نگاه آنان به مصلح و موعود جهانى .

- پخش برنامه‏هاى برون مرزى در مورد مصلح جهانى و ارتباط با صاحب نظران اين مسئله در خارج از كشور و زمينه سازى يك همايش بين المللى مصلح جهانى به عنوان يك اعتقاد مشترك بين الاديانى .

- نقد و بررسى فيلم‏ها و سخنانى كه در شبكه‏هاى جهانى عليه تفكر مهدويت و امام مهدى عليه السلام بخش مى‏شود .

- معرفى كتاب‏ها، مجلات، سايت‏هاى اينترنتى، نويسندگان، شاعران، نقاشان، طراحان، مداحان، مراكز پژوهشى; . . . در مقوله‏ى مهدويت .

- پخش سخنان، خاطرات و يا بخش هايى از وصيت نامه‏هاى شهدا كه در مورد امام عصر عليه السلام است .

- ميان برنامه‏هايى مشابه برنامه‏ى بر بال انديشه در مورد امام زمان عليه السلام (سخنرانى بزرگان و فرازهايى از دعا و يا كلمات حضرت و) . . .

- آشنايى مردم با اعمال و دعاهاى شب و روز نيمه‏ى شعبان و پخش مراسم احياى اين شب در جمكران و يا برخى مساجد و دانشگاه‏هاى بزرگ .

- تهيه‏ى گزارش‏هايى از فعاليت‏ها و شور و نشاط جوانان در محله‏ها براى ايجاد مكانى مناسب براى تجمع و شادى مردم در اين ايام .

- طراحى و حمايت از برگزارى جشنواره‏هاى كتاب، مطبوعات، فيلم، نقاشى و آثار گرافيك و . . . در مقوله‏ى مهدويت .

- پخش اطلاعيه‏ها و سخنان مقام معظم رهبرى مراجع عظام به مناسبت ايام نيمه‏ى شعبان .

- پشتيبانى از فيلم‏هايى كه در داخل و يا خارج از كشور در اين موضوع ساخته مى‏شود .

- ميزگردهايى ويژه‏ى مباحث مهدويت‏با استفاده از كارشناسان مجرب و متعهد داخلى و خارجى .

- تهيه‏ى فيلم‏هاى گزارشى از اماكن زيارتى ويژه‏ى امام مهدى عليه السلام به خصوص مسجد مقدس جمكران .

- طراحى برنامه‏هاى نو و جذاب با هدف گسترش فرهنگ مهدويت در ميان نسل جوان .

- بستر سازى براى يك اجتماع و يا راهپيمايى شكوه‏مند و رژه‏ى نيروهاى بسيج در روز نيمه‏ى شعبان با نام (مهدى‏ياوران‏).

اينها و جز اينها پيشنهادهايى بود كه در بدو امر به ذهن مى‏رسيد . بدون ترديد با تشكيل ستاد مهدويت در صدا و سيما و با رايزنى‏ها و فراخوان طرح‏ها و برنامه‏ها در اين موضوع ضرورى، شاهد تحولى اساسى در اين امر مهم خواهيم بود ان شاء الله .

اميد است كه در برابر اين حرف‏ها و پيشنهادها، توجهى همراه تعصب و اقدام، دست ما را بگيرد و تعصبى بى‏توجه، ما را زندانى غرور و جمود نسازد . آمين!

سردبير

 

 

 

 


يار صفحه


(1) سيد على خان كبير مدنى شيرازى، در رياض السالكين، حديثى از امام صادق عليه السلام نقل مى‏كند كه حضرت ولى عصر عليه السلام نور آل محمد صلى الله عليه و آله است . رك: منتخب الاثر، ص 494، پى نوشت .

(2) اى امام زمان! جان‏ام فدايت! كى مى‏رسد آن هنگام كه شما، ما را، و ما، شما را ببينيم؟

(3) ر . ك: عصر الظهور، على الكورانى، ص 217- 275 .

(4) يس: 60 .

(5) در تفسير آيه‏ى 87 سوره مريم (لايملكون الشفاعة الا من اتخذ عندالرحمن عهدا . . .) ، از قول امام صادق عليه السلام چنين آمده است: (من دان بولاية اميرالمؤمنين والائمة من بعده فهوالعهد عندالله) (نورالثقلين، ج 3، ص 362 .) در اين روايت، (عهد نزد خداوند) ، همانا، پذيرش ولايت اميرالمؤمنين و ائمه‏ى معصوم عليهم السلام بعد از ايشان اعلام شده است . به همين مناسبت، امام على عليه السلام درباره‏ى روز غدير مى‏فرمود: (ان هذا يوم عظيم الشان . . . يوم كمال الدين، يوم العهد المعهود) ; (عهد ولايت) ، همان عهد معهودى است كه در روز غدير كه روز كمال دين بود، بر آدم نهاده شد و بر آن مسؤول بود .(بحار الانوار، ج 37، ص 164.)

(6) امام باقر عليه السلام مى‏فرمايد: (انما كلف الناس ثلاثة: معرفة الائمة والتسليم لهم فيما ورد عليهم والرد اليهم فيما اختلفوا فيه‏) مردم، به سه تكليف مكلف‏اند: معرفت امام; تسليم در برابر او; واگذارى امور به او در امورى كه اختلاف پيش مى‏آيد .(وسائل الشيعة، ج 27، ص 67 .)

(7) مفاتيح الجنان، زيارت حضرت صاحب الامر; مصباح كفعمى، ص 495 .

(8) مفاتيح الجنان، دعاى عهد .

(9) بحارالانوار، ج 51، ص 87; منتخب الاثر، ص 375، ب 40 .

(10) دعاى ندبه .

(11) مضمون فيلم; بدين صورت است كه مردى از سلاله‏ى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله (امام مهدى عليه السلام) در پايان تاريخ، ظهور مى‏كند و مى‏خواهد با ايجاد وحشت و در هم شكستن تمامى قدرت‏ها، حكومت جديدى به وجود مى‏آورد، لكن به دست آمريكا و ديگر قدرت‏ها، شكست مى‏خورد .