سيد بحرالعلوم طباطبايى  رحمه اللَّه  نيز مى‏فرمايد: خواص مى‏توانند آن حضرت را ملاقات نموده و در همان حال رؤيت و ملاقات علم پيدا كنند كه او حجت خداوند، حضرت بقيةالله ارواحنا فداه مى‏باشد ؛ گر چه ظاهر برخى از روايات اين مطلب را نفى مى‏كند(1)؛ ولى با شهادت و دليل عقلى و همچنين دلالت بعضى از آثار مى‏توان گفت خواص مى‏توانند آن حضرت را با معرفت و شناخت ملاقات نمايند(2).(3)

دليل چهارم

چهارمين دليل بر اثبات  امكان تشرف خدمت امام عصرارواحنا فداه كه به عبارتى بهترين و مستندترين دليل امكان ملاقات مى‏توان برشمرد؛ ملاقات‏هاى فراوان با آن حضرت است؛ تشرفات و ملاقات‏هايى كه از شمارش خارج و از گروه‏ها، صنف‏ها، و علماى بزرگ و معتبرى همچون: علامه حلى، سيدبن طاووس، سيدبحرالعلوم و مقدس اردبيلى رحمهم اللَّه  (در عصر قديم) و آيت‏الله بافقى، آيت‏الله مرعشى و آيت‏الله بهاءالدينى  رحمهم اللَّه  (در عصر جديد) نقل شده است كه به علت كثرت آنها و معتبر بودن ملاقات كنندگان هيچ خدشه‏اى در آن نمى‏توان نمود.

 چند برداشت از دلايل فوق

الف) غيبت امام زمان عليه ‏السّلام يك امر الهى است و به ناچار آن حضرت بايد از انظار عمومى غايب باشند؛ ولى اين دليل بر عدم‏ملاقات برخى از انسان‏ها نمى‏باشد كه بنابر مصالحى و با اذن خداى تعالى خدمت آن جناب مشرف شوند.

ب) برداشت دوم اين است كه امام عصر ارواحنا فداه در بين مردم به‏طور طبيعى و عادى زندگى و رفت و آمد مى‏كنند. وقتى بر فرشهايشان قدم گذارده و در مجالسشان شركت مى‏فرمايند و طبق روايت سوم بر مردمان سلام نيز مى‏فرمايند كه همه‏ى اينها دلالت بر مشاهده و ارتباط با آن حضرت در عصر غيبت كبرى مى‏كند.

ج) با توجه به مطالب گذشته، امام عصر ارواحنا فداه تمام مردم  را مى‏بينند و مى‏شناسند مردم نيز ايشان را مشاهده مى‏كنند ؛ ولى همه او را نمى‏شناسند، بلكه برخى نيز بنابر مصالحى و با اذن خداى تعالى ايشان را شناخته و با توجه به روايت نخست و بيانات برخى از علماى بزرگ همچون: سيدبن طاووس، سيدبحرالعلوم و... از محضر ايشان استفاده مى‏كنند.

انواع ملاقات با امام مهدى عليه ‏السّلام

پس از اثبات امكان ملاقات با امام زمان عليه ‏السّلام در عصر غيبت كبرى، به بيان انواع ملاقات با آن حضرت خواهيم پرداخت. قبل از شروع بحث، مطلبى قابل توجه است و آن اينكه گاهى تصور مى‏شود، ملاقات با امام عصرعليه ‏السّلام با اراده شيعيان و ارادتمندان آن حضرت صورت مى‏پذيرد و شيعيان با اراده خود خدمت آن جناب مشرف مى‏شوند اين سخن درست نيست و اين نوع مشاهده، همان ادعاى نيابت خاصه منظور در توقيع شريف است ؛ لذا مدّعى چنين ارتباط و ملاقاتى را بايد تكذيب نمود.(4) ليكن اگر اين ارتباط و ملاقات با اراده‏ى امام عصر ارواحنا فداه و با اذن خداى تعالى باشد، هيچ مانعى در ارتباط و ملاقات اينچنين با امام عصر ارواحنا فداه نخواهد بود؛ بلكه تشرف خدمت آن جناب فضلى است از جانب خداى تعالى كه به هر كس بخواهد عنايت مى‏فرمايد(5)؛ همان‏طور كه هزاران ملاقاتى كه با اعجاز همراه بوده براى اشخاص مختلف رخ داده است كه مى‏توان براى كسب اطلاع بيشتر به كتب متعددى كه در اين زمينه تأليف شده رجوع نمود.

حال پس از بيان اين نكته به بيان انواع ملاقات در زمان غيبت كبرى خواهيم پرداخت. با رجوع به تشرفات نقل شده در كتاب‏هاى مختلف و معتبر مى‏توان انواع ملاقات با امام عصر ارواحنا فداه در عصر غيبت كبرى را به چند صورت تقسيم نمود:

ملاقات بدون شناخت

الف) گاهى بسيارى از شيعيان در عصر غيبت كبرى خدمت آن جناب مشرف شده و آن حضرت را مشاهده كرده‏اند ؛ ولى ايشان را شناخته‏اند همانگونه كه روايات در تأييد اين مطلب بسيار است از جمله روايتى است كه مفضل‏بن‏عمر از امام صادق عليه ‏السّلام نقل مى‏كند كه فرمود: در هنگام ظهور ايشان، چشمى او را نمى‏بيند مگر آنكه قبلاً او را ديده است ؛ كسى كه غير اين را بگويد، او را تكذيب كنيد(6)، كه اين روايت دلالت دارد بر اينكه همه در عصر غيبت كبرى ايشان را مى‏بينند؛ ولى نمى‏شناسند.

ملاقات به همراه شناخت پس از تشرّف

ب) گاهى گروهى از شيعيان خدمت آن حضرت مشرف شده‏اند ؛ ولى هنگام ملاقات آن حضرت را نشناخته‏اند ؛ بلكه پس از آن متوجه تشرف خود خدمت امام عصر ارواحنا فداه شده‏اند كه مى‏توان براى نمونه به تشرف (شيخ محمد كوفى) در مسجد كوفه(7)، تشرف (ابو الحسين‏ بن ‏ابى‏البغل كاتب(8)) و... اشاره نمود.

ملاقات به همراه شناخت فقط

ج) در برخى موارد نيز شيعيان خدمت امام عصر ارواحنا فداه مشرف شده و آن ستاره درخشان(9) را زيارت نموده و در هنگام ملاقات آن جناب را شناخته‏اند ؛ ولى ملاقاتشان تنها با ديدار ايشان ختم شده و نتوانسته‏اند بيشتر از اين بهره‏مند گردند كه براى نمونه مى‏توان به تشرفى به نقل از سيد بن‏طاووس(10) تشرف مؤذن و خادم مدرسه سامر(11) ، تشرف سيد بحرالعلوم در حرم امير المؤمنين عليه‏ السّلام (12) و... اشاره نمود.

ملاقات به همراه شناخت و استفاده از آن حضرت

د) چهارمين و آخرين نوع ملاقات با امام عصر ارواحنا فداه، اينگونه است كه ملاقات كنندگان، علاوه بر اينكه آن عزيز را زيارت كرده‏اند و در هنگام تشرف آن جناب را شناخته‏اند؛ بهره‏ها و استفاده‏هاى بسيارى نيز از آن جناب برده‏اند كه از اين نوع ملاقات نيز مى‏توان به تشرف سيد بحرالعلوم در مسجد كوفه(13)، تشرف مرحوم محمدبن عيساى بحرينى(14) قضيه شيخ محمد كوفى(15) و... اشاره نمود.