الف. كلامى، اعتقادى

1. ولايت (مفهوم، مبنا، اقسام و...) و امامت (اهميت، دلايل عقلى و نقلى، مبانى، ويژگى‏ها، شؤون، راه انتخاب، شبهات و ...) به عنوان يكى از مهم‏ترين مبانى اعتقادى در مقوله مهدويت;

2. اثبات تولد و وجود حضرت (بررسى ادله نقلى و عقلى) ;

3. اصالت مهدويت (اديان و مهدويت) ;

4. مهدويت از نگاه آيات و روايات;

5. بررسى تفاوت ديدگاه اهل تشيع و تسنن در مقوله مهدويت (مهدى نوعى يا شخصى) و اثبات ديدگاه تشيع;

6. ويژگى‏ها و امتيازهاى امام مهدى عليه السلام نسبت‏به ساير معصومين عليهم السلام;

7. علت و حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام و بررسى سنت غيبت در ميان ديگر انبياى الهى;

8. آثار و فوايد وجودى حضرت در عصر غيبت (بررسى ديدگاه‏هاى فلسفى، عرفانى و روايى و فعاليت‏ها و نوع روابط و بركات و عنايات حضرت) ;

9. امكان رؤيت‏حضرت (آيا بر درخواست رؤيت‏حضرت مستندى هست؟) ;

10. وظايف و مسؤوليت‏هاى شيعه در عصر غيبت;

11. انتظار (مفهوم، ريشه‏ها، آثار، آداب) ;

12. طول عمر حضرت;

13. زمينه‏ها، علايم و شرايط ظهور;

14. حوادث و رخدادهاى هنگام ظهور حضرت;

15. رجعت و مدت حيات و حكومت‏حضرت;

16. دين در عصر ظهور;

17. جهان در عصر ظهور;

18. آينده جهان و فرجام انسان;

19. آداب توسل، زيارت و ارتباط معنوى با حضرت;

20. مهدويت و مسائل كلامى نوظهور (قرائت‏هاى مختلف از دين، سكولاريسم، پلوراليسم، انتظار از دين، مدرنيته و...) .

ب. تاريخى (تحليلى - نقلى)

1. شخصيت‏حضرت (ولادت، امامت، غيبت صغرا، غيبت كبرا) ;

2. بررسى شرايط تاريخى و وضعيت‏سياسى - اجتماعى و فكرى عصر غيبت در آستانه غيبت صغرا;

3. تمهيدات ائمه، به ويژه عسكريين عليهما السلام براى ورود شيعه به اين عصر;

4. آغاز غيبت و چگونگى آن;

5. نواب اربعه، وظايف و نقش آنان در عصر غيبت صغرا;

6. بررسى سازمان وكالت در عصر غيبت صغرا (پيدايش، فرآيند تكاملى، نقش، وظايف، صفات و ويژگى‏ها، روش مبارزاتى، مناطق تحت نفوذ، وكلاى دروغين و خائن) ;

7. وضعيت فكرى و سياسى - اجتماعى شيعه در عصر غيبت صغرا;

8. بررسى وضعيت جهان اسلام و شيعه (دولت‏ها، نهضت‏ها، حركت‏هاى علمى و مبارزات علما، دوران‏هاى مرجعيت و...) در عصر غيبت كبرا;

9. قيام‏هايى كه با استفاده از نام ايشان در طول تاريخ عليه ظلم و استبداد صورت گرفته است;

10. مدعيان مهدويت و نيابت;

11. ابعاد و شيوه‏هاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در طول تاريخ;

12. بررسى اقوام منتظر (قبل و بعد از ظهور منتظر) از منظر تاريخ و قرآن به همراه درس‏ها و عبرت‏ها (يهود در انتظار موسى عليه السلام و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله) ;

13. بررسى مهدويت از نگاه فلسفه تاريخ;

14. بررسى اماكن و مقام‏هاى زيارتى منتسب به حضرت (در ايران و ديگر جاها) ;

15. كرامات حضرت مهدى عليه السلام.

ج. روان‏شناختى، تربيتى و اخلاقى

1. بررسى آثار روان‏شناختى، تربيتى و اخلاقى اعتقاد به امام زنده (با آن اوصاف و شؤون مخصوص) كه بر رفتار انسان‏ها و جوامع نظارت دارد و نجوا و ارتباط قلبى، توسل و استغاثه به آن حضرت همواره و در همه جا ممكن است;

2. مبانى تربيتى و اخلاقى در حكومت مهدوى;

3. نقش انتظار در روان، تربيت و اخلاق انسان منتظر;

4. بررسى نقش و وظايف نهادهاى تربيتى (خانواده، مدرسه، دانشگاه و...) درباره حضرت;

5. سيماى منتظران و ترسيم الگوى انسان منتظر;

6. ويژگى‏ها و صفات ياران امام مهدى عليه السلام و راه رسيدن به آنها;

7. آسيب شناسى روان شناختى، تربيتى و اخلاقى مهدويت، به ويژه بر اساس ديدگاه‏هاى نادرست;

8. آسيب‏شناسى تربيت دينى در عصر غيبت;

9. بررسى روش‏هاى مناسب ايجاد انس و علاقه در كودكان، نوجوانان و جوانان سبت‏به حضرت.

د: سياسى و اجتماعى

الف) عصر غيبت

1. سيره حضرت در عصر غيبت;

2. مسئوليت‏هاى امام، شيعيان و مسلمين جهان در تحقق حكومت عدل جهانى امام مهدى عليه السلام;

3. نقش حضرت در حراست از شيعيان (نامه به شيخ مفيد، شيعيان بحرين، انقلاب اسلامى ايران) ;

4. حكومت‏حضرت احتياج به چه زمينه‏ها و ياران و تشكيلات و مراحلى دارد كه بايد در عصر غيبت فراهم شود؟ اين نيازها چگونه و به وسيله چه كسانى بايد فراهم شود؟ ;

5. وضعيت‏شيعه در عصر غيبت (ولايت فقيه) ;

6. ولايت فقيه زمينه ساز حكومت جهانى مهدوى;

7. بررسى نقش و وظايف نهادهاى اجتماعى و حكومتى پيرامون مقوله مهدويت;

8. نقش انتظار در انديشه سياسى شيعى پس از غيبت و به حركت وا داشتن و رهايى ملت‏هاى مسلمان از يوغ سلطه‏گران;

9. ابعاد و شيوه‏هاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در عصر معاصر;(1)

10. حكم قيام و انقلاب پيش از ظهور حضرت;

11. روش‏هاى مبارزاتى شيعيان در جوامع تحت‏سلطه و جهان در عصر غيبت;

12. رسالت انقلاب اسلامى ايران در فراهم ساختن زمينه‏هاى ظهور و حكومت جهانى مهدوى;

13. نقش ايرانيان، مصرى‏ها، لبنانى‏ها و عراقى‏ها در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;

14. نقش جوانان و بانوان در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;

15. ترسيم حقيقت جامعه منتظر و مؤلفه‏هاى آن و تبيين شرايط رشد و گسترش آن;

16. نوع رابطه تشكيلاتى در عصر غيبت;

17. موانع قيام حضرت در عصر غيبت;

18. شناسايى زمينه‏هاى ظهور حضرت در جهان معاصر;

19. بررسى ويژگى‏هاى حكومت مهدوى و صفات كارگزاران او جهت الگو دهى به كارگزاران حكومت‏هاى دينى در عصر غيبت;(2)

20. حكومت‏حضرت الگوى حكومت‏هاى دينى در عصر غيبت;

21. ارتباط عاشورا و انتظار، حسين عليه السلام و مهدى عليه السلام;

22. دشوارى‏هاى حفظ دين (از منظر روايات) و آسيب‏شناسى آن در عصر غيبت;

23. روش‏هاى تبليغ فرهنگ مهدويت در جامعه و جهان معاصر;

24. معرفى، نقد و بررسى عملكرد گروه‏ها و اشخاص فعال در رابطه با حضرت مهدى عليه السلام(انجمن حجتيه و...) .

ب) عصر ظهور

1. حكومت جهانى حضرت (ضرورت، امكان، شكل، ساختار، مبانى، ويژگى‏ها و...) ;

2. ترسيمى روشن از حكومت جهانى حضرت;

3. نقش دين و قوانين الهى در حكومت جهانى مهدوى;

4. علل و عوامل پيروزى حضرت و فروپاشى قدرت‏هاى استكبارى در هنگام قيام امام مهدى عليه السلام;

5. جايگاه حكومت‏حضرت در دهكده جهانى، نظام نوين و دنياى ارتباطات;

6. توسعه و مشاركت‏سياسى، تمركز قوا، قدرت، جامعه مدنى، خشونت و مدارا و ... در نظام سياسى مهدوى;

7. شاخصه‏ها و صفات مديران و كارگزاران در حكومت‏حضرت;

8. تفاوت مدينه فاضله اسلامى با ديگر مدينه‏هاى فاضله;

9. نوع رابطه تشكيلاتى و ولايى در عصر ظهور;

10. مسيح عليه السلام و مهدى عليه السلام;

11. مهدى عليه السلام و يهود;

12. بررسى علل و عوامل مخالفت و روى گردانى برخى از منتظران حضرت از آن حضرت در هنگام ظهور;

13. سيره حضرت در عصر ظهور (تربيتى، فكرى، اخلاقى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى، مديريتى، حقوقى، قضايى و جزايى) .

ه) اقتصادى

1. مؤلفه‏هاى نظام اقتصادى در عصر ظهور;

2. نظام اقتصادى حكومت امام زمان عليه السلام الگوى حكومت دينى در عصر غيبت;

3. توزيع ثروت و فقر زدايى در عصر ظهور، الگوى حكومت دينى در عصر غيبت;(3)

4. رشد تكنولوژى، صنعت و فن‏آورى در عصر ظهور;

5. الگوى مصرف در عصر ظهور;

6. توسعه اقتصادى در عصر ظهور;

7. منابع مالى حكومت مهدوى.

و) ادبى و هنرى

1. تعريف، نقش، جايگاه، ويژگى‏ها و رسالت هنر و هنرمند در عصر انتظار و ظهور;

2. تدوين زندگى‏نامه منتظران واقعى و حكايات انتظار و تشرفات حقيقى در عصر غيبت;

3. تدوين فيلم نامه‏ها و نمايشنامه‏ها در مقوله مهدويت (حقيقت و آثار انتظار، زندگى ايده آل، نقش حضرت در حفظ شيعيان (داستان انار و حفظ شيعيان بحرين)، برخى تشرفات حقيقى، انتظار يهود براى پيامبر اسلام و كفر آنان و تطبيق آن بر برخى از مدعيان انتظار امام مهدى عليه السلام، و...) ;

4. سرودن اشعارى حكمت‏آميز درباره حضرت و انتظار راستين;

5. نقاشى و طراحى در مقوله مهدويت (انتظار، قيام، انقلاب اسلامى ايران زمينه‏ساز انقلاب جهانى حضرت، پيوند بعثت، غدير و كربلا با انتظار، و...) ;

6. بررسى عناصر داستانى با محوريت انتظار، نقد و بررسى داستان‏هايى كه درباره آن حضرت نوشته شده است;

7. تهيه داستان‏ها و اشعار مناسب (بر اساس معيارهاى داستان نويسى، روان‏شناختى و تربيتى) در مقوله مهدويت، براى گروه سنى كودك، نوجوان و جوان;

8. روش‏هاى گسترش، تبليغ و تبيين فرهنگ مهدويت‏با بهره‏گيرى از ادبيات و هنر;

9. امام مهدى عليه السلام در آثار شاعران و اديبان شيعى و سنى;

10. منجى در ادبيات و هنر جهانى.

ز) سؤالات و شبهات

1. ريشه يابى، طبقه‏بندى و پاسخ‏گويى به سؤالات و شبهات قديم و جديد در مقوله مهدويت. (آيا روايات تولد امام زمان عليه السلام سند ندارد؟ آيا كودك پنج‏ساله مى‏تواند امام باشد؟ آيا امام، همسر و فرزند دارد؟ آيا مهدى نوعى است‏يا شخصى؟ نقش امام غائب چيست؟ آيا بهتر نبود حضرت در زمانى مناسب به دنيا مى‏آمد؟ چرا زمان ظهور مشخص نشده است؟ آيا داستان جزيره خضرا صحت دارد؟ و ...)

ح) فرقه‏هاى انحرافى (معرفى، نقد و بررسى آنها)

شيخيه، بابيه، بهائيه و... .

ط) احاديث، ادعيه و زيارات

1. بررسى احاديث مهدويت (سندى و دلالى) ;

2. بررسى، شرح و تفسير دعاها و زيارات ائمه عليهم السلام در مورد آن حضرت;

3. گردآورى، شرح و تفسير آثار امام مهدى عليه السلام. (زيارت، ادعيه، توقيعات و سخنان) .

ى) منابع

1. تصحيح و گردآورى مناسب منابع روايى;

2. تبويب و تدوين جديدى از روايات مربوط به حضرت، بر اساس يك سير منطقى يا نيازهاى روز;

3. تدوين و تحليل موضوعى روايات.

ك) منجى‏شناسى تطبيقى

1. اسلام و يهوديت;

2. اسلام و مسيحيت;

3. اسلام و ديگر اديان (هندى، بودايى و...) ;

4. اسلام و مكاتب;

5. شيعه و اهل سنت;

6. شيعه اثنى عشرى با ديگر فرقه‏هاى شيعى غير اثنى عشرى (كيسانيه، زيديه، اسماعيليه، غلاة) .

ل) كتاب‏شناسى

1. فهرست نويسى كتاب‏هاى مهدويت (همه كتاب‏ها به همه زبان‏ها) ;

2. كتاب‏شناسى تفصيلى مهدويت;

3. كتاب‏شناسى موضوعى مهدويت.

 

 

 

 


يار صفحه


(1) اين موضوع به جهت اهميت و صبغه تاريخى در موضوعات تاريخى نيز آورده شد.

(2) قسمت اول اين موضوع، در موضوعات عصر ظهور نيز آمده است. آن چه كه اينجا بر آن تاكيد مى‏شود، الگو بودن آن براى حكومت‏هاى دينى در عصر غيبت است.

(3) گرچه اين موضوع يكى از زير مجموعه‏هاى موضوع شماره 1 است. اما به جهت اهميت الگو بودن آن براى عصر غيبت، به صورت مستقل نيز آورده شد.