نوزاد مقدس

سربازان، هجوم آوردند و خانه حضرت عسكرى را احاطه كردند و سپس چند ماءمور زن و قابله به درون خانه شدند و بانوان و كنيزكان خانه را يكايك با دقت زير نظر آوردند تا اگر بانوى باردارى پيدا شود، به دست دژخيمان خليفه بسپارندش تا شكمش بدرند و جنين را بيرون آورند و پاره پاره كنند و نگذارند حيات پيدا كند. ولى هر چه بيشتر جستند، كمتر يافتند و بانوى باردارى نيافتند.

اين كار به امر خليفه بود و هر چند يكبار تكرار مى شد؛ چون شنيده بود كه زمان مولودى كه جهان را پر از عدل و داد كند، فرا رسيده و او فرزند حضرت عسكرى است.

نادان، گمان مى كرد، مى تواند جلوى اراده الهى را بگيرد و قضاى الهى را سد كند. چنانچه فرعون مصر نيز چنين گمان مى كرد؛ زنان باردار بنى اسرائيل را شكم مى دريد تا از پيدايش موسى جلوگير شود، ولى نتوانست. آنچه خدا خواهد همان شود، هر چند فرعون و فرعونيان، آن را نخواهند.

فرعون آن زمان نيز، گمان مى كرد مى تواند از زادن حضرت مهدى عليه السّلام جلوگيرى كند و حضرتش را در حالت جنينى به قتل برساند، ولى اين آرزو را به گور برد.

وجود مبارك مهدى مشتمل بر چندين اعجاز است؛ از آن جمله كه حمل حضرتش و باردار شدن مادرش را كسى ندانست و همگان از آن بى خبر بودند، تا روزى كه قدم بدين جهان گذارد، اثرى از باردارى در مهد عليا آشكار نبود. كنيزكان ديگرى نيز در آن خانه بودند و موجب اشتباه بودند تا كسى نداند مهد مقدس كدام يك هستند.

بانوى بانوان بنى هاشم ((حكيمه )) دخت حضرت جواد عليه السّلام و خواهر حضرت هادى عليه السّلام و عمه حضرت عسكرى كه در زمره بزرگسالان به شمار رفت و سيده عصر بود، در خانه اش قرار داشت كه پيام برادرزاده به وى رسيد:

((عمه امشب كه شب نيمه شعبان است، نزد ما افطار كن كه خداى تبارك و تعالى حجتى را آشكار خواهد ساخت كه حجت بر خلق و روى زمين باشد)).

بانوى معظم، خانه خويش را ترك گفت و به خانه برادرزاده اش حضرت عسكرى عليه السّلام رهسپار گرديد و پرسيد: مادر اين حجت خدا كيست؟

حضرت فرمود: ((نرگس )).

حكيمه عرض كرد: خدا مرا فداى تو كند. من نشانى از باردارى در نرگس نمى بينم.

حضرت فرمود: ((همين است كه گفتم )).

چون بانو نرگس هنگام ورود، از حكيمه استقبال كرده بود و كفش از پايش در آورده و روز به خير گفته بود و حكيمه از او تشكر كرده و سپس شرفياب حضور برادرزاده معظم گرديده بود.

بانوى بانوان بنى هاشم حكيمه، نرگس را مخاطب قرار داده گفت :

امشب تو پسرى خواهى آورد كه سرور دو جهان دنيا و آخرت خواهد بود.

نرگس شرم كرد و از خجالت سر به زير انداخت و سخنى نگفت.

حكيمه، نماز شام را خواند، پس به خواندن نماز خفتن پرداخت. آن گاه افطار كرد و سپس در غرفه نرگس به بستر شد و خوابيد.

نيمه هاى شب از خواب بر خاست و نماز شب را بخواند. پس از فراغت، نظرى به نرگس انداخت كه هنوز در خواب بود و تازه اى در وى نيافت. و به خواندن اذكار و دعاهاى شب پرداخت.

نرگس از خواب بيدار شد و نماز شب را بخواند و دگر باره به خواب رفت. ساعتى نگذشت كه حكيمه بر خاست و از غرفه بيرون شد تا بداند سپيده زده و وقت نماز صبح داخل شده است.

سپيده اى نمودار بود ولى هنوز وقت نماز صبح نرسيده بود. شب از نيمه گذاشته بود و به پايان مى رسيد و نرگس همچنان در خواب به سر مى برد. در اين وقت، شكى در باردارى نرگس در دل براى حكيمه رخ مى دهد كه ناگاه بانگ برادرزاده را مى شنود:

((عمه شتاب مكن آنچه گفتم نزديك است و قطعى )).

بانو حكيمه مى نشيند و به خواندن سوره سجده و سوره ياسين مى پردازد. در اين حال، مى بيند كه بانو نرگس پريشان حال از خواب پريد. حكيمه به سوى او مى دود و مى گويد: نام خدا شامل حالت باشد. سپس مى پرسد: چيزى در خود احساس مى كنى؟ نرگس ‍ مى گويد: آرى. حكيمه مى گويد: ناراحت مباش، سخن همان است كه گفتم.

آرى در سپيده دم، صبح سعادت مى دمد و نوزاد مقدس قدم در اين جهان مى گذارد و سپس سر به سجده مى نهد.

حكيمه، نوزاد مبارك را در بغل مى گيرد و مى بيند پاك و پاكيزه است.

چون مهد عليا از خون نفاس پاكيزه بوده است.

عمه ! فرزندم را بياور، حكيمه، اطاعت مى كند و نوزاد مقدس را نزد پدرش مى برد. حضرت عسكرى نور ديده را بر روى دو دست مى خواباند؛ به طورى كه چهره پسر در برابر چهره پدر قرار مى گيرد و پاهاى فرزند، سينه پدر را نوازش مى دهد. پدر، زبان خود در دهان پسر مى نهد تا نخستين غذاى او، غذاى امامت باشد. پس از آن، دست مبارك را بر ديدگان نوزاد و گوشها و مفاصلش مى كشد. آن گاه مى فرمايد:

((پسرم سخن بگو)) نوزاد مقدس زبان مى گشايد و چنين مى گويد:

((اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله )).

سپس بر اميرالمؤ منين و يكايك امامان، به نام، درود مى فرستد. نام پدر را كه بر زبان مى آورد، خاموش مى شود.

سپس حضرت مى فرمايد: ((عمه ! پسرم را ببر و به مادرش بسپار تا ديدگانش روشن گردد)). عمه اطاعت مى كند.

حضرت عسكرى عليه السّلام در سومين روز ولادت، مولود مقدس را به خواص اصحاب نشان مى دهد و مى فرمايد:

((اين است امام بعد از من و خليفه بر شما و اوست قائمى كه گردنها در انتظارش دراز مى شود و كشيده مى گردد و زمين را از عدل و داد پر خواهد ساخت؛ وقتى كه از ظلم و جور پر شده باشد)).

هفتمين روز زايش نوزاد، عمه بزرگوار، مولود مقدس را به نزد پدر مى برد. بار دگر پدر به پسر مى فرمايد: پسرم سخن بگو: نوزاد شهادتين را تكرار مى كند. سپس اين آيه را تلاوت مى كند:

(و نريد اءن نمن على الذين استضعفوا فى الارض و نجعلهم اءئمة و نجعلهم الوارثين ).

حضرت عسكرى عليه السّلام عثمان بن سعيد را احضار مى كند و مى فرمايد:

((ده هزار رطل نان و ده هزار رطل گوشت، ميان بنى هاشم پخش كن و گوسفندى را نيز عقيقه كن )).

عثمان بن سعيد، اطاعت كرد. و از بزرگان علماست و شخصيتى منحصر به فرد بوده و سعادت شرفيابى حضور سه تن از امامان را داشته و نخستين نايب حضرت ولى عصر (روحى فداه ) در زمان غيبت صغرى بوده است. پس از مرگ او، سه تن ديگر به اين منصب مقدس و اين مقام عالى رسيدند كه دومين، پسر عثمان، محمد است كه در صفحات بعدى از ايشان سخن مى رود.

غلام حضرت هادى چنين مى گويد:

هنگامى كه مهدى ولادت يافت، اهل خانه به يكديگر بشارت دادند و هنگامى كه به راه افتاد، به من از سوى حضرت عسكرى امر شد كه براى مولاى كوچكم در هر روز همراه گوشت، استخوان قلمى كه مغز دارد بخرم.

اخبار غيب و معجزاتى چند در ولادت اين نوزاد عظيم الشاءن از پسر و پدر ديده شده كه به پاره اى از آنها اشاره مى شود:

آثار باردارى تا لحظات زاييدن در مهد عليا ديده نشد و قابله هاى جاسوس خليفه پى نبردند كسى از بانوان حرم مقدس داراى اين شرف است.

خود بانو نرگس نيز، اثرى از حمل، احساس نكرده بود.

اخبار به حكيمه كه به يقين در امشب (نيمه شعبان ) صبح سعادت مى دمد، اخبار غيب بود.

اطلاع حضرت عسكرى عليه السّلام از شكى كه در دل عمه در نيمه شب راه يافت، خبر غيبى بود.

مهد عليا از خون نفاس پاك و پاكيزه بود.

امر پدر به سخن گويى نوزاد و اصغاى نوزاد و جارى كردن شهادتين بر زبان و فرستادن درود بر پدران بزرگوارش و شناخت آنها را يكان يكان و خاموش شدن، هنگامى كه به خودش نوبت رسيد، چندين معجزه از پدر و پسر بود.

در روز هفتم اين معجزه تكرار شد، به اضافه تلاوت آيه اى از قرآن كه با وجود مقدسش ربط داشت. حفظ قرآن و انتخاب آيه مناسب، معجزه اى بزرگ از نوزاد بود.

اخبار حضرت عسكرى، در روز سوم ولادت به خواص اصحاب كه اوست امام قائم، معجزه بود؛ چون هيچكس از زنده ماندن نوزاد در آينده خبر ندارد.

بانوى بانوان، جناب حكيمه چنين حكايت مى كند:

هنگامى كه مهدى ولادت يافت، پدر بدو فرمود: ((فرزندم ! به قدرت خدا سخن بگو)) نوزاد آغاز سخن كرده و گفت :

((اءعوذ بالله من الشيطان الرجيم. بسم الله الرحمن الرحيم )). سپس اين آيه را تا پايان تلاوت فرمود: ((و نريد اءن نمن على الذين استصعفوا فى الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثين )).))

سپس بر رسول خدا صلى الله عليه و آله درود فرستاد و بر اميرالمؤ منين و بر امامان صلى الله عليه و آله - يكايك را نام برد - تا به نام پدرش پايان داد.

سخن گفتن اولياى خدا، هنگام نوزادى، از زمان حضرت مسيح شروع شد.

قرآن چنين مى گويد: ((مسيح، هنگامى كه از مادر زاده شد و در گهواره نهاده شد، گفت : من بنده خدا هستم و خدا به من كتاب داده و مرا پيغمبر قرار داده...)).

اين نماينده قدرت نامتناهى حضرت حق است كه نوزادى را گويا سازد. پدر بزرگوارش اين را مى دانست. لذا گفت : به قدرت خدا سخن بگو و او گفت. قرآن مى گويد: ما مسيح را مؤ يد به روح القدس ساختيم. آن وقت در گهواره به سخن آمد. خود را معرفى كرد و منصب مقدس را كه به وى ارزانى شده بود، اعلام داشت.

قرآن درباره يحياى پيغمبر نيز چنين مى گويد: ((و آتيناه الحكم صبيا)).))

آن كه قدرت بر خلق مسيح و يحيى و مهدى عليه السّلام دارد، قدرت آن را دارد كه آنها را در كودكى و نوزادى سنخگو و عارف و عالم و دانشور قرار دهد، و شايستگى آن را به آنها بدهد.

در داستان مذكور چندين معجزه موجود است:

1. دانش پدر كه نوزادش مى تواند سخن بگويد و از او مى خواهد كه سخن بگويد؛

2. سخن گفتن نوزاد؛

3. سخنش طلب شير نبود، بيان بزرگترين حقيقت بود؛

4. آغاز سخنش به نام خدا بود؛ نشان دهنده خداشناسى و معرفت كامل نوزاد؛

5. تلاوت آيه قرآن نشان دهنده حفظ قرآن هنگام ولادت؛

6. انتخاب آيه اى كه با منصب مقدسش مناسب است؛

7. معرفت به رسول خدا صلى الله عليه و آله و يكايك امامان، نشانه علم نامتناهى خدادادى است؛

8. مژده بر اقامه حكومت عدل جهانى؛

9. از خود نام نبردن در ضمن نامهاى امامان. ولى آيه اى كه تلاوت كرد، بدان وسيله خود را معرفى كرد.

وقتى نصر خادم به گهواره نوزاد مقدس مى نگرد، نوزاد بدو مى گويد: ((مرا مى شناسى؟)).

نصر مى گويد، آرى. تو مولاى من و پسر مولاى من هستى.

نوزاد مى گويد: ((منظور من اين نبود)).

نصر مى گويد: خودت بگو، منظورت چه بوده؟

نوزاد مى گويد: ((من خاتم اوصيا هستم به وسيله من خدا بلاها را از اهل من و شيعيان من دفع مى كند)).))

((ابوجعفر رزخى )) مى گويد: در شهر سامرا به جوانى در مسجد زبيد برخورد كردم كه مى گفت : من هاشمى هستم، و سپس مرا به ميهمانى به خانه اش برد.

در آن جا كنيزكى را آواز داد و گفت : داستان ميل سرمه دان را بر گو.

كنيزك چنين گفت :

نوزادى در خانه ما قدم گذارد كه دردمند و بيمار زاييده شده بود. بانويم به من گفت : برو به خانه حضرت عسكرى و به بانوى بانوان حكيمه بگو:

چيزى به ما بده كه از آن براى نوزادمان شفا گيريم.

من اطاعت كردم و پيام بانو را خدمت جناب حكيمه عرضه داشتم.

بانوى بانوان، ميل سرمه دانى را كه با آن در چشم نوزادى كه ديروز براى حضرت عسكرى آمده بود سرمه كشيده بودند، به من داد.

من آن را گرفتم و به بانويم دادم. بانو با آن ميل در چشم نوزاد بيمار سرمه كشيد و نوزاد شفا يافت.

آن ميل نزد ما باقى ماند و از آن براى بيماران شفا مى گرفتيم، تا گم شد.

در زير سايه پدر

((احمدبن اسحاق )) شرفياب حضور حضرت عسكرى مى شود و پرسشهايى مى كند. از جمله مى گويد: اى پسر رسول خدا صلى الله عليه و آله امام بعد از تو كيست، و خليفه و جانشين تو چه كسى است؟ حضرت عسكرى عليه السّلام زود از جا بر مى خيزد و به درون خانه مى شود و پسر بجه سه ساله اى را بر دوش مى آورد كه چهره اش مانند ماه شب چهارده مى درخشد و مى فرمايد:

((احمد! اگر نزد خدا و نزد حجتهاى خدا گرامى و محترم نبودى، اين فرزند را به تو نشان نمى دام. او همنام رسول خداست و كينه اش كنيه رسول خدا صلى الله عليه و آله. او زمين را از عدل و داد پر خواهد كرد؛ چنانچه از ظلم و جور پر شده است )).

احمد عرض مى كند: آيا دلالتى در كار است كه قلب من بدان اطمينان حاصل كند.

كودك به زبان عربى فصيح زبان مى گشايد و مى فرمايد:

((من بقية الله در زمين هستم؛ انتقام گير از دشمنان خدا)).

پس از اين دلالت، در پى دلالتى ديگر مرو.

احمد شاد مى گردد و از خدمت حضرت عسكرى عليه السّلام مرخص مى شود.

((يعقوب بن منقوش )) حضور حضرت عسكرى شرفياب مى باشد و مى پرسد: امام بعد از شما كيست؟

حضرتش مى فرمايد: ((اين پرده را بردار))، يعقوب پرده را بر مى دارد و كودكى مى بيند كه داراى چهره اى سپيد و پيشانى روشن و چشمانى درخشنده، گونه راستش داراى خالى است و بر سر كاكلى دارد. كودك آمد و بر زانوى حضرت عسكرى نشست.

حضرتش فرمود:

((اين است امام شما پس از من )). سپس كودك را فرمود:

((برو به درون تا وقتى كه خدا بخواهد)).

روزى، چهل تن از مسلمانان شرفياب حضور حضرت عسكرى عليه السّلام بودند. حضرتش فرزند خود را به آنها نشان داد و فرمود:

((اين است امام شما پس از من، و خليفه و جانشين من براى شما. او را اطاعت كنيد و پس از من ميان شما شكافى پيدا نشود. مبادا در دين خود هلاك گرديد. پس از امروز، او را نخواهيد ديد)).

ديرى نپاييد كه حضرتش پس از چند روز از دنيا رفت.

وقتى كه حضرت عسكرى را اجل فرا رسيد و در بستر مرگ آرميد، فرزندش مهدى، حضرتش را وضو داد و مسح سر و مسح پايش ‍ را كشيد. آن گاه حضرت عسكرى، فرزند را مخاطب ساخته چنين گفت :

((فرزند! به تو بشارت مى دهم، تو صاحب الزمان هستى، تو مهدى هستى، تو حجت خدا بر روى زمين هستى، تو پسر من و وصى من هستى )). سپس فرمود:

تو زاده رسول خدايى، تو خاتم اوصياء و ائمه طاهرين هستى، رسول خدا، زادن تو را بشارت داده و نام تو و كينه تو را ياد كرده است. پدرم از پدرانش به من چنين فرمود. سپس حضرت عسكرى در همان ساعت وفات يافت.

ابراهيم نيشابورى به خدمت حضرت عسكرى مى رسد و پسرى را نزد آن حضرت مى بيند و مى پرسد: اين كيست؟ حضرت مى فرمايد: ((پسر من است و خليفه و جانشين من پس از من است. داراى غيبتى است دراز: سپس ظاهر مى شود پس از آن كه زمين از ظلم و جور پر شده باشد و آن را از عدل و داد پر سازد)).

حضرت عسكرى در سال 259 مادرش را فرمود كه به حج مشرف شود و به مادر خبر داد كه در سال 260 چه خواهد شد. و فرزند بزرگوارش را خواست و اسم اعظم را به وى تعليم داد و مواريث انبيا و سلاح را به وى تسليم كرد و او با والده پدرش در همان سال به مكه براى حج مشرف شدند.

كودك و معجزات

((كامل مدنى )) شرفياب حضور حضرت عسكرى مى شود و در دل مى گويد:

بايستى از حضرتش بپرسم : چه معرفتى و چه گفتارى موجب دخول بهشت مى گردد.

در كنار درى مى نشيند كه پرده اى بر آن آويخته بوده. در اين هنگام، بادى وزيدن مى گيرد و پرده را بالا مى زند.

چشم كامل به كودكى چهار ساله مى افتد كه چهره اش مانند ماه مى درخشد.

كودك، كامل را به نام مى خواند. لرزه سراپايش را فرا مى گيرد و مى گويد: لبيك يا سيدى.

سپس كودك مى فرمايد:

((نزد ولى خدا و حجت حق و باب الله آمدى كه بپرسى :

آيا به جز كسى كه معرفتش مانند معرفت تو و گفتارش مانند گفتار تو باشد، به بهشت مى رود؟)).

كامل مى گويد: آرى يا سيدى، بهشتيان كيانند؟

فرمود: ((مردمى كه در اثر دوستى على به حق او سوگند مى خورند؛ هر چند فضيلت و برترى على را نمى دانند)). سپس خاموش ‍ شد.

آن گاه فرمود: ((آمدى بپرسى كسانى كه قائل به تفويض هستند، درست مى گويند؟

نه، دروغ مى گويند، دلهاى ما وعاء خواسته خداست؛ آنچه او بخواهد، ما مى خواهيم.

خدا خودش مى گويد: ((و ما تشاؤ ن الا اءن يشاء الله)).))

سپس پرده مى افتد و كامل نمى تواند پرده را بالا بزند.

((احمد بن اسحاق )) به حضور حضرت عسكرى شرفياب مى شود و خورجين هدايايى را كه حامل آن بوده در برابر حضرتش بر زمين مى گذارد.

حضرت به كودكى كه در آن جا بوده مى فرمايد:

فرزندم ! مهر اين خورجين را بشكن و هداياى شيعيان و دوستانت را بنگر.

كودك مى گويد:

((آيا رواست كه دست پاكى به سوى هداياى نجسى كه حلال و حرام در آن آميخته است، دراز شود؟!)).

حضرت عسكرى عليه السّلام به ابن اسحاق رو كرده فرمود:

((آنچه در خورجين است خودت بيرون آور)).

ابن اسحاق اطاعت مى كند و نخستين كيسه زر را بيرون مى آورد.

كودك بزرگوار مى گويد: اين كيسه از آن فلان، پسر فلان است و در كدام محله قم سكونت دارد و محتواى 62 دينار است و نقش ‍ دينارها را نيز مى گويد و حلال آنها و حرامشان را روشن مى سازد و سبب حرمت آنها را نيز مى گويد.

ابن اسحاق، سر كيسه را باز مى كند و آن را مى گشايد و مى بيند كه آنچه كودك عظيم الشاءن فرموده، مطابق واقع و سراسر درست بوده است.

سپس كودك از چيزهاى دگرى كه در خورجين بوده، خبر مى دهد. ابن اسحاق آنها را بيرون مى آورد و مى بيند هر چه درباره آنها گفته يكايك صحيح است و مطابق واقع، سپس مسائلى را كه يادداشت كرده، از حضرت عسكرى مى پرسد. كودك پيش از عرض ‍ مسائل، يكايك آنها را جواب مى دهد.

والى شرّ، تصميم به قتل ((ابراهيم نيشابورى )) مى گيرد. والى ((عمر و بن عوف )) نام داشت.

ابراهيم مضطرب و پريشان خاطر مى شود و خائف و ترسان، تصميم به فرار مى گيرد.

نخست براى توديع به خدمت حضرت عسكرى عليه السّلام شرفياب مى شود، در كنار حضرتش، پسرى را مى بيند كه چهره نورانى اش مانند ماه شب چهارده مى درخشد.

نورانيت كودك چنان در ابراهيم اثر مى گذارد كه غم خود را فراموش مى كند. ليكن كودك نورانى، پس از آن كه او را به اسم نام مى برد، به وى چنين خطاب مى كند:

((فرار نكن، خدا شر او را از تو دور خواهد كرد)).

بر تحيّر ابراهيم افزوده مى گردد؛ آن جمال و جلال ! اين كمال و اين سخن !

از حضرت عسكرى مى پرسد: يا سيدى يابن رسول الله عليه السّلام ! اين پسر، كيست كه از ضمير من آگاه است؟!

حضرت مى فرمايد: ((اين، پسر من است و خليفه من پس از من )).

ابراهيم كه از خدمت حضرت عسكرى عليه السّلام مرخص مى شود، به عمويش بر مى خورد. عمو بدو مى گويد: خليفه معتمد عباسى برادرش را فرستاده و به او دستور داده است كه عمروبن عوف را به قتل برساند.

حضرت عسكرى عليه السّلام در سن 28 سالگى بدرود حيات فرمود. مردم براى تشييع شركت كردند؛ جنازه حاضر شد و آماده براى نماز گرديد.

جعفر، برادر آن حضرت، جلو آمد تا نماز بخواند و مردم در پشت سرش صف بستند كه ناگاه كودكى از خانه بيرون آمد و بر جعفر خطاب كرده، فرمود: ((عمو! من از تو سزاوارترم كه بر پدرم نماز بخوانم )).

عظمت كودك و سخنش، طورى بود كه جعفر نتوانست مقاومت كند و كسى كه از او پشتيبانى كرد، بزودى كنار رفت. كودك عظيم الشاءن بر پدر نماز خواند و مردم، همگان، اين سعادت نصيبشان گرديد كه براى نخستين بار و آخرين بار بدو اقتدا كنند و پشت سرش نماز بخوانند.

در اين نماز، نكته اى چند جلب توجه مى كند.

1. دانستن پيروان حق كه حضرت عسكرى عليه السّلام را فرزندى است و اوست امام؛ چون نماز بر امام را بايستى امام بخواند؛

2. شجاعت و دليرى كودك چهار ساله كه ماءموران انتظامى در مقام دستگيرى و كشتن اويند و در ميان تشييع كنندگان شركت دارند و خانه و كاشانه حضرت عسكرى عليه السّلام را براى يافتن او بازرسى و جستجو كردند و از باردارى زنان نيز دست بر نداشتند و تفحص كردند؛

3. محفوظ ماندن كودك از خطر ماءموران انتظامى كه براى دستگيرى او آمده بودند.

عظمت حضرتش چنان بود كه احدى از آنان نتوانست دم بزند و حركتى كند؛ با آن كه حضرتش بتنهايى بدون محافظ، در پيش ‍ جنازه ايستاد و نماز خواند؛

4. دانستن كودكى چهار ساله كه او براى نماز حضرت عسكرى عليه السّلام بر جعفر برادر آن حضرت اولويت دارد آن هم دو اولويت : 1. نماز امام بر امام. 2. نماز پسر بر پدر؛

5. دانستن احكام نماز بر ميت براى كودكى كه نزد كسى تعليم نيافته و در عمرش در نماز ميتى شركت نكرده است؛ آن هم نمازى كه تشييع كنندگان همگان بپذيرند و عموى رقيب و دشمن نتواند بر آن خرده بگيرد.

6. از نظرها پنهان شدن كودك پس از انتهاى نماز و ناتوانى ماءموران انتظامى از تعقيب و دستگيرى او؛ با آن كه به طور دقيق حضرتش ‍ را تحت نظر داشتند.

ابوالاديان مى گويد:

حضرت عسكرى كه از دنيا رفت، كودكى از خانه بيرون شد و بر آن حضرت نماز خواند. سپس به خاك سپردندش.

گرد هم نشسته بوديم و از مصيبت سخن مى گفتيم. چند تن از مردم شهر قم رسيدند و بيت المالى همراه داشتند و از وفات حضرت عسكرى عليه السّلام آگاه شدند؛ پرسيدند: خليفه و جانشين آن حضرت كيست تا تسليت گوييم؟

كسى، جعفر، برادر آن حضرت را نشان داد.

مسافران قم نزد جعفر شدند و تسليت گفتند و امامتش را تهنيت دادند.

سپس گفتند: همراه ما نامه هايى است و بيت المالى؛ بفرماييد نامه ها از كيست و مقدار بيت المال چقدر است؟ جعفر از جا برخاست و گفت : از ما علم غيب مى خواهند!

مسافران قم متحير و سرگردان شدند و در انديشه فرو رفتند. در اين هنگام، خادمى آمد و به آنها چنين خبر داد: نامه ها از فلان و بهمان است و هميانى همراه داريد كه در آن هزار دينار زر هست و ده دينارش به روغن بادام كاج آلوده شده. آنان گفتند: آن كه تو را فرستاده، امام است و سپس شرفياب شدند.

سفراى كبار

حضرت صاحب الامر از هنگام ولادت در پس پرده غيبت قرار داشتند تا خاندان هاى شريف از گزند حكومت وقت در امان باشند و از شر تفتيش و جستجوى ماءموران نجات يابند و يا كمتر شود چون بر حكومت ثابت شده بود كه حضرتش نابود كننده ظلم و جور و بر پا كننده عدل و داد خواهد بود و حكومت وقت خود را در خطر نابودى به دست اين وديعه بزرگ الهى مى ديد.

درست نظير جريان حضرت موسى عليه السّلام و فرعون، در تاريخ اسلام رخ داد، كه فرعونيان صدها كودك شيرخوار را كشتند، شايد موسى باشد. ولى موفق نشدند به موسى دست يايند؛ چون خواست خدا تغييرپذير نخواهد بود. از اين نظير، حمل حضرت ولى عصر نيز در ميان بانوان و كنيزكان خاندان اهل بيت مجهول بود تا مادر و فرزند شناخته نشوند و پليس مخفى وقت و زنان جاسوسه بدين راز پى نبرند.

و شايد يكى از علل تعدد كنيزكان حضرت عسكرى عليه السّلام نيز همين بوده است.

حضرت ولى عصر در چند سال كوتاهى كه در زير سايه پدر بود، از بيگانگان مخفى بود و تنها دوستان نزديك بر وجود عزيزش ‍ آگاهى داشتند، تا ثابت شود كه حجت خدا هميشه باقى است و جاويدان و پاينده است. پس از وفات حضرت عسكرى كه امامت به حضرتش تفويض گرديد و مورد احتياج و نياز پيروان حق گرديد، غيبت صغرى آغاز شد و كسانى بزرگ مرد، رابط ميان آن حضرت و پيروان راه خدا بودند.

آنها چهار تن بودند كه هر يك پس از دگرى به مقام مقدس سفارت كبرى رسيدند و از طرف آن حضرت بدان مقام منصوب شدند.

آنان چهار تن بودند و در زمانهاى مختلف زندگى مى كردند؛ ولى همگان يك سخن مى گفتند و يك راه مى رفتند و چهار مساوى با يك بود.

سفارت ايشان از سوى بزرگترين حجت الهى بر خلق بود و حضرتش يكى بود و غير از او كسى نبود؛ خدا نيز يكى است و دو نيست.

اين چهار تن، به لقب ((نايب خاص )) و يا ((وكيل مطلق )) حضرت صاحب الامر ملقب بودند و وسايطى شناخته شده ميان حضرتش و مردم بودند.

كسى كه آرزوى شرفيابى داشت، به وسيله اين بزرگ مردان اذن شرفيابى مى گرفت و دور از چشم دگران بدين سعادت نايل مى شد.

اگر كسى مسائلى داشت و پرسشهايى برايش پيش آمده بود و نامه اى مى خواست عرض كند و يا بدهكارى خود را به بيت المال تقديم كند، به وسيله اين نيك مردان مقصودش انجام مى شد.

حيات اين مردان شريف، كليد سعادت و خوشبختى براى خلق بود كه مى توانستند از آن بهره گيرند و به سرچشمه سعادت برسند.

اينان دادرس خلق بودند؛ فريادرس مستمندان بودند؛ سرچشمه دانش و بينش بودند كه جويندگان علم و فضيلت به وسيله آنان سيراب مى شدند.

گشايشى بودند بر گرفتاران در روزگارى تلختر از زهر و تنگتر از سوراخ سوزن در اثر حكومت مطلقه ظلم و جور؛ آن هم به نام اسلام.

پناهى بودند براى بى پناهان و چاره اى براى بيچارگان.

از نظر اجتماعى نيز منزلتى بسزا داشتند و در ميان دوست و دشمن مكرم و معزز بودند. همگان به ديده عظمت و بزرگى و شرافت و فضيلت بدانها مى نگريستند.

از نظر دانش و فضل، نخستين مقام را داشتند و دانشورانى عالى قدر بودند و اساتيد بزرگى در دانش و بينش به شمار مى آمدند. طالبان علم و دانش از آنها بهره مى بردند.

توقيعاتى كه از آن مقام مقدس صادر مى شد، به وسيله اين بزرگ مردان بود.

حكومت وقت، با قدرت مطلقه اى كه داشت و در استبداد و خودكامگى فرو رفته بود، نظر خوشى به آنان نداشت و در انديشه گرفتن بهانه اى براى دستگيرى و زندانى كردن آنها بلكه اعدام آنها بود، ولى عقل و كفايت و شايستگى و كياست اين مغزهاى بزرگ طورى بود كه نتوانست از آنها خرده اى بگيرد و برگه اى به دست بياورد تا خواسته خود را انجام دهد. زيرا كه تمام فعاليتهاى آنها كه در ارتباط با امام بود، در زير پرده انجام مى شد و بيگانگان از آنها اطلاعى نداشتند.

در كتابهاى رجال و غيبت، استادى براى اين پاكيزگان و شيخى براى ايشان به نظر نرسيد. از اين رو دانسته مى شود كه آنها دانش و فضيلت را در مكتب وحى آموخته بودند و بلاواسطه از مقام مقدس امامت كسب فيض كرده و بدين مقام عالى از دانش و بينش و علم و تقوا رسيده اند.