|
«بركات دعاى رسول خدا
صلى الله عليه وآله وسلم در وقت تزويج فاطمه به على ـ رضى اللّه
عنهما ـ در نسل حسن و حسين(عليهما السلام)ظاهر شد; بعضى از نسل آن
دو بزرگوار آمدند و رفتند و بعضى از آنان بعداً مى آيند و اگر در
بين آيندگان كسى غير از حضرت مهدى عليه السلام نباشد، براى بركت
دعاى پيامبر كفايت مى كند»(1).
جهت اين كه حضرت مهدى عليه السلام از فرزندان
حسنين(عليهما السلام) به شمار آمده است اين است كه «فاطمه»، مادر
امام باقر عليه السلام ـ همسر امام زين العابدين عليه السلام ـ
دختر امام حسن مجتبى(عليه السلام)است، از اين رو امام محمّد باقر
عليه السلام و امامان بعدى حسنى و حسينى هستند و حضرت مهدى عليه
السلام نيز، نوه دخترى امام حسن مجتبى عليه السلام و نوه پسرى امام
حسين(عليه السلام)است.
14
ـ مهدى عليه السلام
از فرزندان امام حسين عليه السلام است:
در كتاب «عقد الدرر»، از حذيفة بن يمان روايت كرده
است كه گفت: «روزى رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم براى ما خطبه
خواند و آنچه تا روز قيامت اتّفاق خواهد افتاد براى ما بيان نمود،
بعد از آن فرمود:
«اگر از عمر
دنيا بيشتر از يك روز باقى نماند، خداوند آن روز را طولانى مى كند
تا مردى از فرزندان مرا برانگيزاند كه نام او نام من است.
سلمان(رضي الله عنه) برخاست و گفت: يارسول اللّه!
از كدام فرزند تو به دنيا خواهد آمد؟
فرمود: از اين فرزندم، و دست خود را به حسين(عليه
السلام)زد»(2).
ابوالقاسم اسماعيل بن عبّاد با سند متّصل به حضرت
على عليه السلام روايت كرده است كه على عليه السلام از مهدى(عليه
السلام)سخن به ميان آورد و فرمود:
«مهدى عليه
السلام از فرزندان حسين عليه السلام است»
سپس اوصاف او را برشمرد و فرمود:
«او مردى است
كه پيشانى اش باز و درخشان، بينى اش كشيده و باريك . . . و داراى
اندامى متناسب است و ميان دندانهايش فاصله دارد . . .»(3)
ابن ابى الحديد پس از نقل اين حديث، مى نويسد: اين
حديث را عبداللّه بن قتيبه در كتاب «غريب الحديث» آورده است.
15
ـ
مهدى عليه السلام نهمين فرزند امام حسين عليه السلام است:
سلمان فارسى گويد: خدمت رسول خدا صلى الله عليه
وآله وسلم شرفياب شدم، ديدم حسين(عليه السلام)روى زانوى آن حضرت
است و پيغمبر خدا صلى الله عليه وآله وسلم ديدگان او را مى بوسد، و
لبهايش را مى مكد و مى فرمايد:
«تو آقايى. تو
آقا زاده اى. تو برادر شخص آقايى هستى. تو امامى. پسر امامى و
برادر امامى. تو حجّتى. پسر حجّتى. و برادر حجّتى. تو پدر نُه نفر
حجّتى كه نهمى آنها، قائم ايشان است»(4).
در كتاب «كمال الدين» از حضرت زين العابدين عليه
السلام و او از پدر بزرگوارش حسين بن على(عليهما السلام) روايت
كرده است كه اميرمؤمنان على عليه السلام خطاب به وى فرمود:
«التاسع من
ولدك ياحسين! هو القائم بالحقّ، والمظهر للدين، والباسط للعدل . .
.»(5)
«
اى حسين!
نهمين فرزند تو، قائم به حقّ است. او آشكار كننده دين و گستراننده
عدل است
. . .»
در كتاب «ينابيع المودّه»، از امام حسين(عليه
السلام)روايت كرده است كه فرمود:
«بر جدّم رسول
خدا صلى الله عليه وآله وسلم وارد شدم; آن حضرت مرا روى زانوى خود
نشانيد و فرمود: اى حسين! خداوند از صلب تو نُه امام را اختيار
نموده كه نهمى آنها قائم ايشان است ومنزلت همه، نزدخدا يكسان است»(6).
و در كتاب «كفاية الاثر» از قول عبدالرحمان بن
سليط از حضرت امام حسين(عليه السلام)روايت كرده است كه آن حضرت
فرمود:
«دوازده امام
از ما هستند; اوّل آنها، اميرمؤمنان على(عليه السلام)و آخر آنها،
نهمين فرزند من است. همو كه به حق قيام مى كند و خداوند به بركت
وجود او، زمين مرده را زنده و آباد مى كند و دين حقّ را بر تمام
اديان پيروز مى گرداند اگرچه مشركان كراهت داشته باشند . . .»(7)
16
ـ مهدى عليه السلام از فرزندان امام زين العابدين عليه السلام است:
در كتاب «ينابيع المودّه»، از جابر بن عبداللّه
انصارى روايت كرده است كه گفت: جندل بن جنادة بن جبير يهودى، محضر
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم آمد و گفت: يا محمّد! . . . شب
گذشته حضرت موسى عليه السلام را در خواب ديدم كه فرمود: اى جندل!
به دست محمّد، خاتم انبيا، اسلام بياور و به اوصيايى كه بعد از او
خواهند بود چنگ بزن.
گفتم: اسلام مى آورم، و حمد خداى را كه اسلام
آوردم و خداوند مرا به وسيله تو هدايت كرد.
سپس گفت: يارسول اللّه! از اوصياى خودت به من خبر
ده تا به آنها تمسّك جويم.
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم فرمود: اوصياى
من دوازده نفرند.
گفت: ما نيز در كتاب تورات چنين يافته ايم. يارسول
اللّه! آنها را برايم نام ببريد.
حضرت فرمود:
«أوّلهم سيّد
الأوصياء أبو الائمّة علي، ثمّ ابناه الحسن والحسين فاستمسك بهم
ولايغرنّك جهل الجاهلين، فإذا ولد علي بن الحسين زين العابدين يقضي
اللّه عليك ويكون آخر زادك من الدنيا شربة لبن تشربه».
«اوّل آنها،
سيّد اوصيا و پدر امامان، على است; سپس دو پسر او حسن و حسين اند.
به آنها تمسّك جوى و جهالت جاهلان، تو را فريب ندهد. هنگامى كه
فرزند حسين، على، زينت عابدان به دنيا آمد، پايان عمر تو است و
آخرين توشه تو از دنيا، شيرى خواهد بود كه مى نوشى».
جندل گفت: ما در تورات و در كتب انبيا عليهم
السلام يافته ايم كه «ايليا و شبّر و شبير»، اسامى على، حسن و حسين
عليهم السلام است. نام امامان پس از حسين چيست؟ حضرت فرمود:
«إذا انقضت
مدّة الحسين فالإمام ابنه علي، ويلقّب بزين العابدين، فبعده ابنه
محمّد يلقّب بالباقر، فبعده ابنه جعفر يدعى بالصادق، فبعده ابنه
موسى يدعى بالكاظم، فبعده ابنه على يدعى بالرضا، فبعده ابنه محمّد
يدعى بالتقي والزكي، فبعده ابنه علي يدعى بالنقي والهادي، فبعده
ابنه الحسن يدعى بالعسكري، فبعده ابنه محمّد يدعى بالمهدي والقائم
و الحجّة، فيغيب ثمّ يخرج، فإذا خرج يملأ الأرض قسطاً وعدلاً كما
ملئت جوراً وظلماً
. . .»
«وقتى كه مدّت
حسين عليه السلام به سر رسيد، امام، فرزندش على خواهد بود كه ملقّب
به زين العابدين است. بعد از او فرزندش محمّد است كه ملقّب به باقر
خواهد بود. بعد از او فرزندش جعفر است، كه صادق خوانده مى شود. بعد
از او فرزندش موسى كه كاظم خوانده مى شود. بعد از او فرزندش على كه
رضا خوانده مى شود. بعد از او فرزندش محمّد، كه تقى و زكىّ خوانده
مى شود. بعد از او فرزندش على، كه نقى و هادى خوانده مى شود. بعد
از او فرزندش حسن، كه عسكرى خوانده مى شود. بعد از او فرزندش محمّد
است كه به مهدى، قائم و حجّت خوانده مى شود. او از ديده ها پنهان
مى شود و سپس ظاهر مى گردد هنگامى كه ظهور كند زمين را از عدل و
داد پر خواهد نمود همان گونه كه پر از ظلم و ستم شده باشد
. . .»
سپس فرمود:
«خوشا به حال
آنان كه در زمان غيبت او صبر كنند و خوشا به حال كسانى كه بر محبّت
آنها ثابت و پابرجا مانند . . .»(8)
از اين حديث شريف كه حاوى اسامى مباركه همه
معصومين(عليهم السلام)است، به خوبى ظاهر مى شود كه مهدى موعود عليه
السلام از فرزندان امام زين العابدين(عليه السلام)است.
البته روايات در اين زمينه از طريق شيعه و سنّى
فراوان است و منحصر به حديث ياد شده نيست; بلكه مجموع آنها ـ طبق
شمارش برخى از پژوهشگران ـ 185 حديث است(9).
17
ـ مهدى عليه السلام
از فرزندان امام باقر عليه السلام است:
در كتاب «ينابيع المودّه»، از جابر بن يزيد جعفى
نقل كرده است كه گفت: از جابر بن عبداللّه انصارى شنيدم كه مى گفت:
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم به من فرمود:
«اى جابر!
اوصياى من وامامان مسلمين بعد از من، اوّل آنها على بن ابى طالب
است. بعد از او حسن و بعد از او حسين، سپس علىّ بن الحسين و بعد از
او محمّد بن على است كه معروف به باقر است. اى جابر! تو او را درك
خواهى كرد و چون او را ديدى، سلام مرا به او برسان. بعد از او جعفر
بن محمّد، بعد از او موسى بن جعفر، بعد از او على بن موسى، بعد از
او محمّد بن على، بعد از او على بن محمّد، بعد از او حسن بن على و
بعد از او «قائم» است كه نامش نام من و كنيه اش كنيه من است. او
همان كسى است كه خدا به دست او، شرق و غرب جهان را مى گشايد. او
همان كسى است كه از دوستان خود غايب مى شود . . .»(10)
18
ـ مهدى عليه السلام از فرزندان امام صادق عليه السلام است:
در كتاب «ينابيع المودّه» از امام صادق عليه
السلام روايت شده كه فرمود:
«خلف صالح از
فرزندان من است و او همان مهدى است»(11).
شيخ صدوق(رحمه الله) در كتاب «كمال الدين» روايت
كرده است كه حبّان سرّاج گويد: از سيّد اسماعيل بن محمّد حِميَرى
شنيدم كه مى گفت: به حضرت صادق(عليه السلام)عرض كردم: اى پسر رسول
خدا! براى ما اخبارى از پدرانت(عليهم السلام)درباره غيبت رسيده و
به صحّت پيوسته است. بفرماييد كدام امام غايب مى شود؟
حضرت فرمود:
ششمين فرزند من كه دوازدهمين امام هدايتگر پس از
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم است; غايب مى شود(12)
باز در كتاب «كمال الدين»، از عبداللّه بن ابى
يعفور از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:
«هركس به
امامت پدرانم و فرزندانم اعتراف كند و امامت فرزندم «مهدى» را منكر
شود مانند كسى است كه به همه پيغمبران عقيده داشته باشد و نبوّت
حضرت محمّد صلى الله عليه وآله وسلم را انكار نمايد.
عرض كردم: اى آقاى من! مهدى، كدام يك از فرزندان
شماست؟
فرمود: پنجمين نفر از فرزندان امام هفتم (موسى بن
جعفر) است كه شخصِ او از شما پنهان مى شود و نام بردنش برايتان
جايز نيست»(13).
19
ـ مهدى عليه السلام از فرزندان امام كاظم عليه السلام است:
در كتاب «فرائد السمطين» و «ينابيع المودّه» از
ابن عبّاس نقل شده كه گفت: شخصى يهودى به نام «نعثل» محضر رسول خدا
صلى الله عليه وآله وسلم آمد و گفت: يا محمّد! من از تو چيزهايى مى
پرسم كه مدّتى است ذهن مرا به خود مشغول كرده است. اگر جواب قانع
كننده اى دادى به دست تو مسلمان خواهم شد.
حضرت فرمود: بپرس اى ابا عماره!
نعثل پس از پرسش از صفات خدا و جواب آن حضرت، گفت: به من خبر ده كه
وصىّ و جانشين تو كيست؟ كه هيچ پيامبرى نيست مگر آن كه وصىّ و
جانشينى دارد و پيامبر ما موسى بن عمران به يوشع بن نون وصيّت كرد
و او را جانشين خود قرار داد.
يار صفحه:
(1)
ينابيع الموده، ج 3، ص 261، باب 73، ح 2.
(2)
اليواقيت والجواهر، ج 2، ص 562، المبحث الخامس
والستون; اسعاف الراغبين، حاشيه نور الابصار، ص 154.
(3)
امامت و مهدويت، ج 2، ص 315 و 316.
(4)
امامت و مهدويّت، ج 2، ص 315 و 316.
(5)
كتاب مواليد الائمه ابن ابى الثلج، به ضميمه كتاب
غيبت شيخ مفيد ونوادر راوندى در سال 1370 هجرى در نجف اشرف
چاپ شده است.
(6)
نام فرزندان امام حسن عسكرى(عليه السلام) را به
نام هاى محمّد، موسى، فاطمه و عايشه، فقط در اينجا مى
بينيم. ساير علماى سنّى اين اسامى را از وى گرفته اند، ولى
همان گونه كه مى دانيم، مشهور اين است كه حضرت مهدى يعنى
محمّد بن الحسن الحجّة تنها فرزند امام حسن عسكرى(عليه
السلام) است.
(7)
مواليد الائمّه، ص 9 ـ 10.
(8)
مروج الذهب، ج 4، ص 112.
(9)
التنبيه والاشراف، ص 198 ـ 199.
(10)
درباره افسانه سرداب كه اكثر علماى اهل سنّت روى
آن تكيه دارند و گاهى به وسيله آن به شيعيان طعنه مى زنند،
در آخر همين فصل به تفصيل سخن خواهيم گفت.
(11)
المهدى الموعود المنتظر، ج 1، ص 182، باب 16 ; كشف
الاستار، ص 98.
(12)
ينابيع المودّه، ج 3، ص 349 ـ 350.
(13)
اين كتاب به ضميمه چهارده مقاله ديگر از او و ساير
دانشمندان توسّط آقاى سيّد محمّد باقر سبزوارى، استاد
دانشكده الهيات تهران ترجمه و چاپ شده است.
|