پيامهاى امام زمان

در کتاب کمال الدين صدوق عليه الرحمه جلد 2 صفحه 490 حکايتي وجرياني نقل شده در رابطه با اشتباهي که شخصي به نام (حسن بن الفضل اليماني) مرتکب شده بود، سپس نامبرده از حضرت ولي عصر عليه السلام عذرخواهي کرد. حضرت در توقيعي به وي مرقوم فرمودند.

اذا استغفرت الله عز وجل فالله يغفر لک. هر گاه استغفار کني واز خداوند متعال آمرزش بخواهي خداوند بزرگ تو را مي آمرزد.

شايان ذکر است که در اينجا مخاطب يک نفر مي باشد ولي در واقع يک پيام همگاني است، زيرا اگر اشتباه ويا خطائي در کارهاي ما پيش آيد غفران وآمرزش از وعده هاي خداوند متعال است که با استغفار ما آن خطاها محو خواهد شد وپرونده خالي از سيئات مي شود. ناگفته نماند که منظور از استغفار جمله استغفر الله نيست، بلکه شرائطي دارد که در نهج البلاغه چنين آمده: مردي نزد حضرت علي عليه السلام شرفياب شد وگفت (استغفرالله) حضرت فرمود: آيا مي داني استغفار چيست؟.

اول - پشيماني از گذشته ها ومعصيتهاي انجام شده است.

پنجم - کاري کند که گوشت بدني که از حرام روئيده آب. شود وگوشت تازه اي برويد.

ششم - بدن سختي اطاعت را بچشد به همان نحوه اي که شيريني معصيت را چشيده است.(1) بنابر اين استغفار نتيجه مطلوبي دارد که بايد با اين مقدمه ونردبان به آن رسيد. ودر اصول کافي چاپ رحلي جلد 2 صفحه 436 آمده: ان الله عز وجل يفرح بتوبه عبه المومن اذا تاب کما يفرح احدکم بضالته اذا وجدها. خداوند متعال با توبه کردن بنده مومن خوشحال مي شود به همان نحوه اي که شخص با پيدا کردن گمشده اش خوشحال شود. واز جمله کساني که خداوند متعال آنها را دوست دارد توبه کنندگان چنانچه در قرآن مجيد سوره بقره آيه 222 مي فرمايد: ان الله يحب التوابين ويحب المتطهرين. به راستي که خداوند متعال توبه کنندگان وپاکيزگان را دوست دارد در اين مورد شواهد زيادي هست، از جمله: جريان حر بن يزيد رياحي که حضرت حسين عليه السلام عذر او را پذيرفت وخداوند متعال توبه اش را قبول کرد که ارباب مقاتل در کتاب هايشان به تفصيل آورده اند.

شايان ذکر است که در دعاي کمي جمله اي آمده که واقعا اميدوار کننده است وآن جمله اين است که حضرت مولاي متقيان علي بن ابي طالب عليه السلام به خدا مي گويد: يا سريع الرضا اغفر لمن لا يملک الا الدعاء. اي خدائيکه زود راضي مي شوي، بيامرز کسي را که جز دعا چيزي ندارد، بنابر اين بايد گفت: خدايا از ما راضي باش. آمين يا رب العالمين

گر چه مطلبي که در ذيل مي خوانيد مربوط به بعضي از راويان دروغگويي است که بعدا کافر شدند، ولي چون مربط به علم امامان است در اينجا مي آوريم.

العلم علمنا ولا شيء عليکم من کفر من کفر. فما صح لکم مما خرج..... من الثقات فاحمدوا الله واقبلوه وما شککتم فيه.... فروده الينا لنصححه او نبطله.(2)

دانش دانش ما است وکفر بعضي از راويان که کافر شده اند زيانبخش شما نيست. پس آنچه که به صحتش اطمينان داريد که از موثقين شنيده ايد خدا را سپاس بگوئيد وبپذيريد ونسبت به آنچه که شک داريد وفقط به وسيله (غير مطمئن) نقل شده سوي ما برگردانيد تا تصحيح يا ابطال کنيم.

نگارنده گويد: در هر دوره اي جاعلين اخبار بوده اند وبزرگان علم حديث در اين رابطه نهايت سعي وکوشش خود را به کار گرفته اند تا توانستند صحت وسقم اخبار را بدست آورند اميد است خداوند متعال همه آنها را غريق بحار رحمت خود قرار دهد.

قبل از نقل پيام حضرت ولي عصر عليه السلام لازم است بدانيم که يکي از نيازمنديهاي بدن انسان خواب است لذا در هر شبانه روز هشت ساعت خوابيدن را براي انسان لازم دانسته اند مخصوصا چنين استراحتي اگر در شب انجام گيرد بهتر است. ولي شايان ذکر است که انسان گاهي گرفتار خواب غفلت هم مي شود واز بسياري فضائل غافل لاست وبه رذائل وپستي ها پناهنده مي شود. خوشا به حال کساني که در زندگي گرفتار چنين خوابي نشده اند واگر هم بوده اند زود بيدار گشتند. کساني که تکاليف آسماني را ناديده مي گيرند اينان در خواب غفلت فرورفته اند.

بي اعتنائي به مقدسات مذهب نتيجه خواب غفلت است از نماز اول وقت غافل بودن از نشانه هاي همين خواب است که اکثر مردم گرفتارند. لذا بيداري از خواب غفلت در بيان حضرات معصومين عليهم السلام شديدا سفارش شده، که از جمله آنها در توقيع شريف حضرت ولي عصر است که به شيخ مفيد (رحمة الله عليه) رسيده.

واستيقظوا من رقدتکم.(3) از خوابي که شما را فراگرفته بيدار شويد.

چه بسا افرادي پيوسته دست نيازشان به سوي اين وآن دراز است واين بدترين خواري وزبوني است که بعضي ها درک مي کنند وعده اي هم توجه ندارند. با پيامي که امام زمان عليه السلام به شيعيان خود فرستاده ما هيچ نيازي به غير خدا نداريم، پس چه بهتر که در هر حال متوجه خدا باشيم واز ياد حضرت حق غافل نباشيم وهر چه مي خواهيم از ذات مقدسش بخواهيم.

ان الله معنا فلا فاقه بنا الى غيره.(4) خدا با ما است وبا بودن او نيازي به غير او نداريم.

براي توجيه مطلب شايسته است از اين داستان کوتاه استفاده کنيم، وآن اين است: روزي هارون الرشيد از کنار خرابه بغداد مي گذشت، در اين حال ديد: بهلول، همان عارف مشهور که خود را به جنون واداشته بود روي زمين دراز کشيده، گفت: اي بهلول از ما حاجت بخواه که بر آورده است. بهلول گفت: لطفا به مگس هاي خرابه دستور دهيد که بعد از ظهرها مرا آزاد بگذارند، زيرا مزاحم خوابم هستند، هارون گفت: مگس ها از من شنوائي ندارند؟! بهلول گفت: وقتي که مگس از شما نشنود پس چرا از شما حاجت بخواهم، من بايد حاجت را از خدائي بخواهم که از مگس خرابه تا جبرئيل آسمان از وي شنوائي دارند.(5)

ستم يک واژه شناخته شده است که ديگر نيازي به توضيح ندارد، ولي ستمکاري بر سه قسم است:

اما ستم نسبت به خداوند متعال، در قرآن مجيد از بيان لقمان حکيم مي خوانيم: (يا بني لا تشرک بالله ان الشرک لظلم عظيم) (6) اي پسرم نسبت بخدا شرک نياور زيرا: شرک ستم بزرگي است.

واما ستم به نفس، يعني به خويشتن ظلم وستم روا داشتن، در قرآن مجيد آمده: (ومن يتعدَّ حدود الله فقد ظلم نفسه).(7) هر کس از حدود الهي تجاوز کند نسبت بخود ستم نموده است. واما ستم به ديگران، در قرآن مجيد آمده: (انما السبيل علي الذين يظلمون الناس ويبغون في الارض بغير الحق اولئک لهم عذاب اليم).(8) تنها راه کيفر کساني که به مردم ستم کردند وبدون هيچ حقي روي زمين فساد نمودند، بر ايشان عذاب دردناکي خواهد بود. البته شايان ذکر است که در اين رابطه پيامبران بزرگ الهي وجانشينانشان وامامان وپيشوايان ما نيز از مردم ستم ديده اند وتاريخ بهترين شاهد بر اين مقال است که پيوسته مورد ستم ستمگران بوده اند.

مطلبي که در ذيل مي خوانيد مربوط است به ستمکاران نسبت به خاندان وحي ورسالت که از بيان حضرت بقيه الله الاعظم مي خوانيد:

فمن ظلمنا کان من جمله الظالمين وکان لعنه الله عليه.(9) هر کس به ما ستم کند از گروه ستمکاران است ونفرين خدا بر اوست. ناگفته پيداست که ارادتمندان (شيعيان حضرات معصومين عليهم السلام) در اين روزگار بسيارند وپيوسته با تشکيل مجالس مذهبي مي کوشند که اظهار ارادت بيشتري کنند وبر ارادتمندانشان بيفزايند، ونهايت آروزيشان اين است که در رکاب حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف جان خود را در راه خدا فدا نمايند.

شديدترين دردها جهل وناداني است که انبياء عظام براي نجات مردم از چنين دردي آمدند، ولي متاسفانه پيامبران موجب اهانت وتحقير مردم قرار مي گرفتند که گاهي کار به شکنجه وجسارت واذيت وآزار نيز کشيده مي شد. حضرت نوح را با زدن سنگ آزار مي دادند. حضرت ابراهيم خليل را در آتش نمرود افکندند. حضرت عيسي روح الله را به دار آويختند.

روزگار است آن که گه عزت دهد گه خوار دارد

بهر يک ناپاک زن سر از تن يحيي بگيرد

آن کليمي کزيد وبيضا فروزد عالمي را

نوح را بر تن زند سنگ ودهد يونس به ماهي

مصطفي را گوهر دندان به سنگ کينه خسته

چرخ بازيگر از اين بازيچه ها بسيار دارد(10)

بهر يک بتگر خليل بت شکن در نار دارد

مبتلاي چنگ قومي ظالم وغدار دارد

در محن ايوب وروح الله را بر دار دارد

ريسمان جور را بر گردن کرار دارد

در اين ميان بيشترين آزار نصيب پيامبر اسلام گرديد که حضرتش فرمود: ما اوذي نبي مثل ما اوذيت. هيچ پيامبري مثل من اذيت وآزار نديد. وامامان ما چون وارث انبياء مخصوصا پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله بوده اند جسارت ها وآزارهاي بسياري از مردم ديدند که اين اوراق گنجايش شرح مقال ندارد، وحضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف از آزار مردم خبر داد که در ذيل مي خوانيد:

قد آذنا جهلاء الشيعه وحمقاوهم ومن دينه جناح البعوضه ارجح منه.(11) نادانان وکم خردان شيعه وکساني که پر وبال پشه از دينداري آنان برتر ومحکمتر است ما را آزار مي دهند.

رسيدگي به نيازمندان از وظائف مهمه هر مسلماني است، مخصوصا کساني که خداوند متعال به آنها نعمت فراوان داده. در حديث قدسي اغنياء نمايندگان خدا معرفي شده اند، آنجائي که مي فرمايد: المال مالي، والفقراء عيالي والاغنياء وکلائي. مال دنيا مال من است، نيازمندان عيال منند وبي نيازان وثروتمندان نمايندگان من مي باشند. بنابر اين حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف پيامي دارد درباره کساني که از محرومين بي خبرند ويا از رسيدگي به آنها خودداري مي کنند.

ومن بخل منهم بما اعاره الله من نعمته على من امره بصلته فانه يکون خاسرا بذلک لاولاه وآخرته.(12) وآن کس که در دادن نعمتهائي که خداوند به او کرامت فرموده به کساني که فرمان رسيدگي به آنها را داده بخل ورزد، در دنيا وآخرت زيانکار خواهد بود.

پرسيدن از دو حال خارج نيست يا براي دانستن وياد گرفتن است ويا براي مجادله وگفتگوهاي بي مورد، اگر براي دانستن وياد گرفتن باشد از نظر اسلام ممدوح است، ولي مجادله وگفتگوهاي بي مورد ناپسند اعلام شده. اي کاش جاهلان ونادانان در اين رابطه سرمايه گزاري مي کردند تا از جهل وناداني نجات پيدا کنند، زيرا هيچ مشکلي سخت تر از جهل نيست، ولي متاسفانه گروهي نمي دانند واز ناداني خود نيز بي خبرند.

گروهي هم مي دانند که نمي دانند ولي نمي خواهند خود را از جهل وناداني نجات دهند، در هر حال خوشا به حال کساني که در فکر ياد گرفتن هستند. بعضيها سئوالات بي فايده دارند که نه به درد دنيا مي خورد ونه به درد آخرت، لذا حضرات معصومين عليهم السلام پيروان خود را از چنين برنامه اي منع کردند، چنانچه در پيام حضرت ولي عصر عليه السلام مي خوانيم.

فاغلقوا ابواب السؤال عما لا يعنيکم ولا تتکلفوا علم ما قد کفيتم.(13) از آنچه که برايتان سودي ندارد پرسش نکنيد وخود را براي دانستن آنچه از شما نخواسته اند به زحمت نيندازيد.

يکي از الطاف الهي راهنمائي خلق است که انسانها بايد به وسيله پيامبران از اين فيض بهره بگيرند. شايان ذکر است که بهره گيري از فيض الهي بدون طلب وحرکت بدست نمي آيد. انا هديناه السبيل اما شاکرا واما کفورا. ما راه را نشان داده ايم، استفاده از رحمت واسعه پروردگار در اختيار اوست. در اين ميان عده اي مي خواهند ومي طلبند وبدست مي آورند وگروهي هم بي تفاوت از کنار چشمه پر فيض مي گذرند ودر خود احساس نياز هم نمي کنند. حضرت ولي عصر عليه السلام در اين رابطه پيامي دارد که ملاحظه مي فرمائيد.

ان استرشدت ارشدت وان طلبت وجدت.(14) اگر خواستار ارشاد باشي ارشاد مي شوي واگر جوينده باشي يابنده خواهي بود.

آري خواستار ارشاديم، ونشانه اش رفتن به در خانه خاندان رسالت است. گاهي از طريق دعا، گاهي از طريق مطالعه گاهي از راه شنيدن وگوش فرا دادن به سخنان نغز ودلنشين وعاظ ودر اين رابطه خدا را شاکريم.

يکي از فروع دين ما خمس است وخمس را در کتابهاي فقهي براي موارد هفتگانه ذيل دانسته اند در هفت چيز خمس واجب مي شود:

5 - جواهري که به واسطه غواصي يعني فرورفتن در دريا بدست مي آيد

شايان ذکر است که در رساله هاي عمليه از قبيل توضيح المسائل براي هر کدام از اين موارد هفتگانه مسائل ريزي است که ذکر آنها در اينجا لزوم ندارد. وخمس بر دو قسمت تقسيم مي شود يک قسمت به عنوان سهم امام عليه السلام که در زمان حضور امام به امام پرداخت مي شود ودر زمان غيبت امام، به مراجع معظم تقليد ويا نمايندگان آنها در هر صورت آنچه که به اين منظور پرداخت مي شود مصرف خاصي دارد که مراجع معظم تقليد در همان رابطه خرج مي کنند ويا به اهلش مي رسانند. شايان ذکر است که حضرت ولي عصر عليه السلام از اموال ودارائي مردم خبر دارد وکساني که سهم امام مي پردازند مورد توجه وعنايت حضرتند چنانچه در پيامي از حضرت مي خوانيم.

اما اموالکم فلا نقبلها الا لتطهروا فمن شاء فليصل ومن شاء فليقطع فما آتاني الله خير مما آتاکم.(16) اموالي که شما به ما مي رسانيد، ما آنها را نمي پذيريم مگر آن که پاکيزه شويد. پس هر که مي خواهد آنها را به ما برساند، وهر کس مي خواهد نرساند، آنچه خدا به ما داده بهتر است از آنچه به شما داده است. بنابر اين خوشا به حال کساني که اول خود را تزکيه کرده قد افلح من زکيها. وسپس به تزکيه وپاک کردن اموال خود مي پردازند، خدايا به همه ما چنين توفيقي عنايت فرما.

تصرف در اموال امام زمان عليه السلام مثل تصرف در اموال غير است، به همان نحوه اي که تصرف در مال غير بدون اجازه حرام است تصرف در مال امام زمان عليه السلام هم چنين است. لذا سهم امام را به مرجع تقليد ويا به نماينده آن مي پردازند وکسان ديگر حق دريافت وجوه شرعيه را ندارند مگر با اجازه افراد ذي صلاح (مجتهد). ودر اين رابطه مسائل متفرقه اي است در توضيح المسائل که دانستن آنها لازم است، وپيامي از حضرت ولي عصر عليه السلام به ما رسيده که در ذيل بنظر مبارک شما مي رسد.

فلا يحل لاحد ان يتصرف من مال غيره بغير اذنه فکيف يحل ذلک في مالنا.(17) وقتي براي هيچ کس جايز نباشد که در مال ديگران بدون اجازه آنان تصرف کند، پس چگونه اين کار در مال ما جايز است شايان ذکر است که سهم امام آن چنان از اهميت خاصي برخوردار است که اگر کسي سهم امام بدهکار باشد نمي تواند در مال خودش تصرف نمايد، واگر کسي بخواهد آن را بر ذمه بگيرد که بعدا بپردازد باز هم مسئله همان است، واگر کسي يقين بداند که شخصي خمس نمي دهد نمي تواند در اموال او تصرف کند اينک در اين سه مطلب نامبرده چند مسئله از توضيح المسائل مي آوريم.

1 - تا خمس مال را ندهد نمي تواند در آن تصرف کند اگر چه قصد دادن خمس را داشته باشد.(18)

2- کسي که خمس بدهکار است نمي تواند آن را بذمه بگيرد يعني خود را بدهکار اهل خمس بداند ودر تمام مال تصرف کند وچنانچه تصرف کند وآن مال تلف شود بايد خمس آن را بدهد.(19)

3- انسان نمي تواند در مالي که يقين دارد خمسش را نداده اند تصرف کند، ولي در مالي که شک دارد خمس آن را داده اند يا نه مي تواند تصرف نمايد.(20)

در توضيح المسائل اين چنين آمده: خمس را بايد دو قسمت کند، يک قسمت آن سهم سادات است بنا به اقوي بايد با اذن مجتهد جامع الشرائط به سيد فقير يا سيد يتيم، يا به سيدي که در سفر مانده شده بدهند ونصف ديگر آن سهم امام عليه السلام است که در اين زمان بايد به مجتهد جامع الشرائط بدهند، يا به مصرفي که او اجاره مي دهد برسانند.(21) شايان ذکر است: سهم امام عليه السلام مصرف خاصي دارد که حضرات آيات ومراجع معظم تقليد در موارد مجاز مصرف مي نمايند. ولي اگر کسي بخواهد ناحق از سهم امام عليه السلام استفاده نمايد خلاف است وحضرت ولي عصر عليه السلام در اين رابطه پيامي دارد که در ذيل مي خوانيد:

من اکل من اموالنا شيئا فانما ياکل في بطنه نارا وسيصلي سعيرا.(22) هر کس (به ناحق) چيزي از اموال ما را بخورد آتش در شکم خود مي خورد، (شکم او پر از آتش مي شود) وبه زودي در آتش جهنم قرار مي گيرد.

در بعضي از اوراق اين کتاب مسائل مربوط به خمس را آورده ايم ودانستيم خمس بر دو قسمت تقسيم مي شود ويک قسمت آن سهم امام زمان عليه السلام است که مصرف خاصي دارد وهر کسي شايستگي مصرف آن را ندارد. حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف در باره کساني که آن را بدون قيد وشرط حلال دانسته ومي خورند در توقيعي که به محمد بن عثمان عمروي مرقوم فرمودند چنين آمده.

لعنه الله والملائکه والناس اجمعين علي من استحل من اموالنا.(23) لعنت خدا وفرشتگان وهمه مردم بر کسي که درهمي از اموال ما را حلال بشمارد.

ناگفته پيدا است که منظور حضرت امام زمان عليه السلام استفاده هاي نامشروع است که خدا نکند کسي گرفتار اين مرحله از بهره برداري ها گردد. حقير در دوران عمرم ديده ام افرادي را که استحقاق داشته اند ولي از دريافت ومصرف آن خودداري کردند تا گرفتار چنين لعني نباشند.

فرق است بين دفع ورفع. دفع به معناي پيشگيري است ورفع به معناي زدودن وبيرون راندن. مثلا مراعات بهداشت موجب نيامدن بيماري است که آن را دفع مي گويند ولي وقتي که کسي گرفتار بيماري شد به دکتر مي رود ودوا مي خورد تا بيماري را مرتفع سازد، اين چنين عملي را رفع مي نامند. شايان ذکر است که انسان در هر دو مورد نياز به وسيله دارد، يکي از وسائل ما در دفع بلا وگرفتاريها وجود مقدس حضرت ولي عصر عليه السلام است که در پيام حضرتش مي خوانيم.

انا خاتم الاوصياء وبي يدفع الله عز وجل البلاء وعن اهلي وشيعتي.(24) من آخرين وصي هستم که خداوند متعال بوسيله من گرفتاريها را از خاندان وشيعيانم دور مي گرداند.

بنابر حديث مذکور چگونه مي توانيم خدا را شکر کنيم که در پناه چنين پناهگاهي قرار گرفته ايم اميد است از برکات ظهور حضرت بساط کفر وستم مخصوصا ظلم ابر قدرتها بر چيده شده وريشه بلاها از جا کنده شده ودر زباله دان تاريخ دفن گردد.

کلمه امان از جمله کلماتي است که به عناوين مختلفه معنا شده، از قبيل: ايمني، آسايش، آرامش، پناه.(25) که انسان در هر زمان ومکان به امنيت وآسايش وآرامش وپناه نياز دارد اما آسايش گاهي در شرائط مکاني متصور است وگاهي در شرايط زماني، شما مکاني را در نظر بياوريد که انسان مي تواند از تمام جهات با خالي آسوده در آنجا زندگي کند واز گزند هر حادثه ناگوار در امان باشد وهيچ گونه آسيبي به وي نرسد. وزماني را در نظر بياوريد که در آن زمان توفيقات بيشتري برايش ميسر است مثل زمان ودوران جواني ولي گاهي آسايش وآرامش وامنيت در زير چتر زمان ومکان مطرح نيست بلکه در سايه يک شخصيت فوق العاده اي است که با وجود آن شخصيت مردم احساس آرامش مي کنند ودر پناه او از آسودگي خاصي برخوردارند. مثل يک زمامدار مدير ومدبر وصاحب نفوذي که از هر گونه قدرتي برخوردار باشد، با توجه به چنين مقدمه اي شايان ذکر است که حضرت ولي عصر عليه السلام آن چنان شخصيتي است که از هر گونه مزيتي برخوردار است مخصوصا با داشتن ولايت حقه الهيه که هر امامي در هر زماني از قدرت وتاييدات کامله حضرت حق برخوردار مي باشد. روي همين اصل امام زمان ما عليه السلام خود را موجب امن وامان اهل زمين معرفي مي نمايد واز اين راه در پيروان خود ايجاد آرامش مي کند چنانچه در پيامي از پيام هاي آن حضرت مي خوانيم:

اني لامان لاهل الارض کما ان النجوم امان لاهل السماء.(26) وجود من براي اهل زمين موجب امان است همان گونه که ستارگان براي اهل آسمان موجب امان هستند.

در يکي از بحثهاي گذشته هم بيان کرديم که يکي از فرازهاي دعاي عديله مطلب مذکور را توجيه مي کند. وبوجوده ثبتت الارض والسماء. اين بهمان معنا است که فرمود من امان اهل زمينم.

گروهي بر اساس مخفي بودن ولادت امام عصر حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف گرفتار انکار وجود حضرتش شدند وباور ندارند که از حضرت امام حسن عسکري عليه السلام فرزندي باقي مانده باشد وشديدا در حال انکار به سر مي برند. لذا در پيام امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف به همين مطلب اشاره شده است که در ذيل مي خوانيد:

فلما قبضه الله اليه ظننتم: ان الله ابطل دينه وقطع السبب بينه وبين خلقه.

کلا ما کان ذلک ولا يکون.(27) وقتي که خداوند متعال امام حسن عسکري عليه السلام را از دنيا برد شما گمان کرديد که خدا دين خود را باطل کرده است وسلسله پيوند خود ومخلوقاتش را قطع نموده؟ نه، چنين نيست ونخواهد بود.

خوشا به حال شيعيان که مشمول اين بيان امام عليه السلام نيستند. عقيده شيعه بر اين است که زمين خالي از حجت نبوده ونخواهد بود.

در رابطه با جانشينان بعضي از امامان ما اختلافي در بين مردم وجود داشته است، از قبيل جانشيني حضرت اميرالمومنين علي عليه السلام که گروهي (محمد حنفيه) را جانشين حضرت علي عليه السلام دانسته اند واين گروه مشهور به (کيسانيه) که مختار بن ابي عبيده ثقفي از همان گروه است. ويا گروه زيديه و: واقفيه که پيروي از امامان بر حق نکردند. همچنين است جانشيني امام حسن عسکري عليه السلام که مدعيان زيادي داشته است: اينک پيامي که از آن حضرت مي خوانيم طبل رسوائي آنها به صدا در مي آيد.

وان الماضي عليه السلام مضي سعيدا علي منهاج آبائه عليهم السلام، حذو النعل بالنعل وفينا وصيته وعلمه، ومنه خلفه. ومن يسد مسده ولا ينازعنا موضعه الا ظالم آثم، ولا يدعيه دوننا الا کافر جاحد.(28) حضرت امام حسن عسکري عليه السلام که درگذشت با سعادت زندگي کرد وبه روش پدران خود عليهم السلام از دنيا رفت (وقدم جاي قدم آنها گذاشت) ووصيت ودانش او نزد ما است. وجانشين وقائم مقام او از اوست وجز ستمگر گنهکار کسي مدعي جانشيني او نيست.

يکي از اعتقادات شيعه اينست که زمين هرگز خالي از حجت نخواهد بود. وهيچ امامي از دنيا نرفت مگر امام ديگري جانشين وي گرديد، وما علاوه بر اينکه در اين رابطه دلائلي در علم کلام داريم احاديث وروايات نيز ما را تاييد مي کند وحضرت ولي عصر عليه السلام در همين رابطه فرمود:

کلما غاب علم، بدا علم، واذا افل نجم طلع نجم.(29) هر گاه پرچمي ناپديد گرديد پرچمي ديگر پديد مي آيد وهر گاه ستاره اي افول کند ستاره ديگر مي درخشد.

رسولان الهي وجانشينان بر حقشان هر کدام پناهگاه وسنگري بودند براي مردم عصر خود، اگر چه مردم اين معنا را درک ننمايند وبا آن مخالفت کنند وقدرشان را ندانند. مثلا در کتاب شريف: نهج البلاغه (خطبه شقشقيه) آمده که حضرت اميرالمومنين علي عليه السلام فرمود:..... وهو يعلم ان محلي منها محل القطب من الرحي. يعني جايگاهم در امامت مثل ميله وسط آسيا هست (که اگر آن ميله نباشد سنگ روئين آسيا از سنگ زيرين جدا مي شود) ولي گروه کثيري از مردم در آن زمان اين مطلب را درک نمي کردند وبا حضرتش در ميادين نبرد مي جنگيدند.

در پيامي که از امام زمان عليه السلام مي خوانيد همين مطلب استفاده مي شود.

او ما رايتم کيف جعل الله لکم معاقل تاوون اليها. واعلاما تهتدون بها من لدن آدم عليه السلام الي ان اظهر الماضي عليه السلام.(30) آيا نديده ايد که چگونه خداي تعالي از زمان حضرت آدم عليه السلام تا زمان حضرت عسکري عليه السلام سنگرها وپناهگاههائي براي شما قرار داده که به آن پناهنده شويد.

حضرت موسي کليم حدود چهل سال در خانه فرعون زندگي کرد وسپس به علت وجهتي که در تفاسير وتواريخ آمده به مدين گريخت وبا شعيب زندگي کرد وبه شباني وچوپاني پرداخت. در همان روزگار با دختر حضرت شعيب ازدواج کرد وپس از ده سال با زن وبچه به مصر بازگشت، آن گاه به عنوان يک رسول الهي نزد فرعون آمد وفرعون او را مخاطب قرار داد وگفت: الم نربک وليدا ولبثت فينا من عمرک سنين. تو نه آن کودکي که ما پروريديم وسالها عمرت نزد ما گذشت؟. حضرت در جواب فرمود: من همانم که گفتي ولي 5 ففررت منکم لما خفتکم فوهب لي ربي حکما وجعلني من المرسلين.

وقتي که از شما ترسيدم فرار کردم ولي اکنون حکم خدائي همراه دارم ونمي ترسم. در حديث شريف آمده که امام صادق عليه السلام فرمود حضرت بقيه الله عليه السلام وقتي که ظهور مي کند همان آيه را به عنوان يک پيام جهاني مي خواند.(31) واين نه به آن معنا است که حضرت از شخصي يا از اشخاصي بترسد ودر غيبت قرار گيرد، بلکه منظور اين است که اينک قدرت حکومت الهي بدست آوردم وبه امر خدايم براي اصلاح جهان ماموريت دارم.

پاورقی:

(1) شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد: جلد 20 صفحه 56.

(2) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 542 نقل از بحار جلد 53.

(3) بحار جلد 53 صفحه 175 سطر 3 از آخر.

(4) بحار جلد 53 صفحه 178.

(5) از مسموعات.

(6) سوره لقمان: آيه 13.

(7) سوره طلاق: آيه 1.

(8) سوره شوري: آيه 42.

(9) کمال الدين: صفحه 521.

(10) قائم مقام فراهاني.

(11) احتجاج طبرسي جلد 2 صفحه 474.

(12) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 200 نقل از بحار جلد 53.

(13) بحار جلد 52 صفحه 92.

(14) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 544.

(15) توضيح المسائل امام خميني مسئله 1751.

(16) کمال الدين: صفحه 484.

(17) کمال الدين صفحه 521.

(18) توضيح المسائل امام خميني (رحمة الله عليه) مسئله 1790.

(19) توضيح المسائل امام خميني (رحمة الله عليه) مسئله 1791.

(20) توضيح المسائل امام خميني (رحمة الله عليه) مسئله 1795.

(21) توضيح المسائل امام خميني (رحمة الله عليه).

(22) کمال الدين صفحه 521.

(23) کلمه الامام المهدي صفحه 342 نقل از احتجاج طبرسي جلد 2 چاپ نجف صفحه 300 وکمال الدين شيخ صدوق (رحمة الله عليه).

(24) کمال الدين صفحه 441.

(25) فرهنگ عميد.

(26) کمال الدين صفحه 485.

(27) کلمه الامام المهدي جلد 1 صفحه 302.

(28) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 302 نقل از غيبت شيخ طوسي (رحمة الله عليه).

(29) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 302.

(30) کلمه الامام المهدي عليه السلام جلد 1 صفحه 302 نقل از غيبت شيخ طوسي (رحمة الله عليه).

(31) ترجمه مکيال المکارم جلد 1 صفحه 115.